Işın Tedavisi

RADYOTERAPİ HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ...

Bu kitapçığı radyoterapi uygulanan hastalarımız için hazırladık. Tedavi öncesinde, sırasında ve sonrasında nelerle karşılaşacağınızı bu kitapçıkta bulabilirsiniz. Tedavide en sık kullanılan iki radyasyon tedavisi şekli, dışardan (eksternal) ve içerden (internal) uygulanan radyoterapidir. Tedavinin genel etkileri ve bazı özel yan etkilerle nasıl başedebileceğiniz de aşağıda açıklanmıştır

Çeşitli hastaneler, doktorlar ve merkezler tarafından uygulanan radyoterapi şemaları arasında farklılıklar olabilir. Dolayısıyla doktorunuzun size tavsiye ettikleri ve tedavi teknikleri burada yazılanlardan farklı olabilir. O yüzden merak ettiğiniz konuları lütfen doktorunuza danışın.

 

BİR BAKIŞTA RADYOTERAPİ:

Radyoterapi sırasında acı duymazsınız
Dışardan uygulanan radyoterapi sonrasında radyoaktif olmazsınız, aldığınız ışın vücudunuzda birikmez, çevrenizdekilere veya yakınlarınıza bir zararınız dokunmaz
Tedaviler genellikle cumartesi, pazar dışında hafta içi her gün yapılır
Her tedavi seansı odanın hazırlanması, size uygun pozisyon verilmesi 15-20 dakika sürmesine rağmen esas tedavi sadece birkaç dakika sürer
Tedaviniz süresince dinlenmeniz ve dengeli beslenmeniz çok önem taşımaktadır
Tedavi bölgesindeki cildiniz tedavi sırasında duyarlaşır ve kolaylıkla tahriş olabilir
Radyoterapiye bağlı yan etkiler genellikle geçicidir ve tedavi edilen bölgeden bölgeye değişiklik gösterir
Radyoterapiden en büyük yararı elde edebilmek için tüm tedavilerinize zamanında girmeye gayret edin. Uzun süre verilen aralar tedavinin etkisini azaltabilir. Cihazlarda meydana gelen arızalar sonucu verilen aralar doktorunuz tarafından değerlendirilir ve gerekirse tedavinize eklemeler yapılır.


RADYOTERAPİ NEDİR?

Radyoterapi, bazen ışın tedavisi olarak da adlandırılır, radyasyon adı verilen yüksek enerjili partiküllerin hastalıkların tedavisinde kullanılmasıdır. Alman fizikçi Wilhelm Conrad Röntgen'in 1895 yılında x ışınını bulmasından kısa bir süre sonra bu güçlü ışınlar tümör tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Geçen yüzyıl zarfında teknik ilerleme ve hastalığın daha iyi anlaşılmasıyla tedavide büyük başarılar kazanılmıştır. Her gün artan sayıda kanser hastasında, gelişen radyoterapi teknikleri sayesinde organları korunarak kür sağlanmaktadır. Günümüzde hızla ilerleyen bilgisayar teknolojisi ve ileri teknoloji ürünü cihazlarda yüksek enerjili x ışınlarının elde edilmesi bunu mümkün kılmaktadır.

RADYOTERAPİ ETKİSİNİ NASIL GÖSTERİR?

Yüksek dozda radyasyon hücreleri öldürür veya büyüyüp bölünmelerini engeller. Tümör hücreleri bir çok normal hücreden daha hızlı bölündüklerinden radyoterapi bir çok tümör türünü başarıyla tedavi edebilir. Normal hücreler de radyasyondan etkilenir, ama tümör hücrelerinde olmayan özel onarım mekanizmalarıyla bu etkiden kısa sürede kurtulurlar. Normal hücreleri korumak amacıyla doktorlar günlük radyasyon dozunu düşük tutup toplam tedavi süresini zamana yayarlar. Doktorlarınız ayrıca olabildiğince normal dokuyu korumaya ve radyasyonu hastalıklı bölgeye yönlendirmeye özen gösterirler.

RADYOTERAPİ NASIL UYGULANIR?

Radyoterapi iki şekilde uygulanır, içerden veya dışardan. Bazı hastalara hem içerden hem de dışardan da uygulanabilir. Hastaların çoğuna tedavileri sırasında dışardan radyoterapi uygulanır. Genellikle bu uygulama sırasında hastalar hastaneye yatırılmaz, tedaviye ayaktan gidip gelirler. Dışardan uygulanan radyoterapide bir makinada üretilen yüksek enerjili x ışınları hastalıklı bölgeye yönlendirilir. Dışardan uygulanan radyoterapi de kullanılan cihazlar farklı özellikler gösterir. Örneğin bazı cihazlar cilt gibi yüzeyel dokularda yerleşmiş hastalıkların tedavisinde kullanılırken, bazıları daha derin yerleşimli dokuların tedavisinde etkilidir. Radyoterapide en sık kullanılan cihazlardan biri Lineer Hızlandırıcı'dır (LinearAkseleratör). Bazı cihazlar ise içlerinde çeşitli radyoaktif maddeler (Cobalt 60 gibi) barındırıılar. Doktorunuz siz ve hastalığınız için hangi cihazın daha uygun olduğuna karar verecektir.

İçerden uygulama sırasında radyoaktif kaynak vücut içersine yerleştirilir. Radyoterapinin bu şekline brakiterapi veya implant tedavisi de denir. Implantlar kapsül, firkete, tel, plastik kateter veya tohum şeklinde olabilir. İmplantlar direk olarak tümörün içersine yerleştirilebileceği gibi vücut boşluklarına da yerleştirilebilinir. Bu radyoaktif kaynaklar bazı hastalarda sürekli olarak dokuda kalırken, bazı uygulamalarda tedavi bittikten sonra vücuttan alınır.