Kordon Kanı Transplantasyonu

Doğum sırası atılan bu doku ilk kez 1988� de kök hücre nakli amacıyla kullanılmıştır. Fransa�da Fanconi Aplastik Anemi tanısı olan bir hastanın annesinin gebeliği sırasında bebeğin hastalığı taşımadığı ve doku tiplerinin uygun olduğu tespit edildikten sonra normal doğum sırası kordon kanı toplanmıştır. Bu doku ABD�de Broxmeyer tarafından nakile kadar -196 �C de saklanılmıştır. Gerekli hazırlıktan sonra nakledilen göbek kordon kanı, hasta çocuğun tüm hematolojik parametrelerinin iyileşmesini sağlamıştır. Bu çocuk halen sağlıklı olarak yaşamaktadır. Bu başarılı tecrübenin ardından malign olan veya olmayan değişik tanılara sahip hastalarda da başarılı sonuçlar yayınlanmıştır. Kordon kanı kök hücre nakli tedavisinden yarar gören hastalıklar:akut lösemiler, kalıtsal kan hastalıkları(talasemi), metabolik ve immun yetmezlik sendromları, akkiz kemik iliği yetmezlikleri sayılabilir.

Kordon Kanı Transplantasyonu, alıcı özelliklerine göre şu tiplerde olabilir:

1. Ailede bir hasta kardeş olması durumunda sonradan doğan ve genetik olarak sağlıklı HLA uygun kardeşten allojeneik nakil,

2. Aile içinde hasta bir birey için sağlıklı ve HLA uygunluğu ve kök hücre yeterliliği durumunda allojeneik nakil,

3. Doğum öncesinde anne/vericinin başka hasta aileler için kullanılmak üzere bağışlaması durumunda , akraba olamayan alıcılara HLA uygunluğu sağlandığı takdirde allojeneik nakil,

4. Doğum sırasında kordon kanı dondurulan olgularda ilerde kök hücre nakli gerektiğinde yapılan otolog kök hücre nakli.

Şu ana kadar tüm dünyada gerçekleşen kordon kanı nakli sayısı 2000�i geçmiştir(2,8). Bu nakillerden 143�ü 1 Ekim 1988 ve 31 Aralık 1996 tarihleri arasında 45 Avrupa merkezinde gerçekleşmiştir. Başlangıçta nakil sayısı aile içinde sınırlı ve az sayıda iken son yıllarda özellikle 1992 den sonra Kordon Kanı Bankalarının kurulmaya başlaması ile akraba dışı kordon kanı nakilleri hızlı bir şekilde artarak sayısı 2000 e yaklaşmıştır. Otolog nakil sayısı ise son derece azdır. Yayınlanmış tek otolog kordon kanı nakli olgusu bir retinoblastoma olgusudur. AML tanısıyla izlenen bir çocuk için gerekebileceği düşüncesiyle annenin gebeliğini takiben HLA tam uygun kardeşten toplanan kordon kanı, AML li hastanın gereksinimi ortadan kalktıktan sonraki bir tarihte gelişen retinoblastomanın tedavisi amacıyla kullanılmıştır(13). Avrupa�da kordon kanı transplantasyonu uygulayan merkezler Avrupa Kan ve İlik Transpantasyonu (EBMT) grubu içerisinde EUROCORD grubu olarak organize olmuşlar ve 3 yıldır senede bir kez toplanmaktadırlar. Eurocord�un amaçları şu şekilde özetlenebilir (3) ;

1- Kordon kanı toplama, inceleme ve kriyoprezervasyon yöntemlerinin standardizasyonu

2- Kordon kanındaki hematopoetik öncül hücrelerin özelliklerini ve gen transferini incelemek

3- Kordon kanındaki lenfositlerin immün fonksiyonlarını incelemek

4- Kordon kanı transplantı alıcı ve verici olguları arasında serum ve hücre naklini koordine etmek ve kolaylaştırmak

5- Kordon kanı transplantlarının Avrupa�da kayıt sistemini oluşturma Alternatif kaynaklar olan ve kan ve kemik iliği nakli ile karşılaştırmalı protokollerin geliştirilmesine öncülük etmek