Damgalamayı Azaltmak

Damgalamanın Sonuçları
Şizofreni tedavisinin önündeki en önemli engellerden biri şizofreniyle ilişkili damgalama ve ayrımcılık sorunudur. Ayrımcılık şizofreni tedavisine ayrılan kaynak miktarını sınırlamakta, ev ve iş bulma, toplumsal etkileşim sorunlarını ağırlaştırmaktadır. Bu sorunlar da yine damgalamayı şiddetlendirici etki yapmaktadırlar. Şizofreni ile bağlantılı damga negatif yaklaşımlara eğilim gösteren medyada sık sık yanlış ifadelere yol açmaktadır. Damga bizzat hastalığın gelişimi ve sonuçlan üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Son olarak şizofreniye yönelik, damga sadece hastalan değil, hastaların ailelerini, yakınlarını ve sağlık görevlilerini de etkilemektedir.

İnanışlar
Kamuoyu ve sağlık görevlileri şizofreni ile ilgili olarak yanlış inanışlara sahip olabilmektedir:
■ "Şizofreni tedavisi imkansız bir hastalıktır."
■ "Şizofreni hastalan saldırgan ve tehlikelidir."
■ "Şizofreni hastalan çalışamaz."
■ "Şizofreni hastalığı yaşam boyu daha kötüye gider."
■ "Şizofreni ebeveyn hatasından doğar."

Damgalama ve ayrımcılığı azaltmak
Şizofreniye yönelik damgalama ve ayrımcılığı azaltmak için,
1) İnsanların davranışlarını eğitim yoluyla ve çeşitli programlarla değiştirmek ve
2) Kamu politikasını ve yasalan ayrımcılığı azaltacak ve akıl hastalarına yasal koruma olanaklarını arttıracak yönde değiştirmek gerekmektedir.

Aşağıdaki gibi çalışmalar, damgalama ile mücadelede şizofreni hastalarının yaşam kalitesinin yükseltilmesine yardımcı olabilir:

 1-Belirtileri kontrol altına alan ve yan etkileri azaltan tedavi stratejilerin kullanımını arttırmak,

2-Toplumsal davranışları değiştirmeyi hedefleyen eğitim faaliyetlerini başlatmak,

3-Öğretmen ve sağlık görevlilerinin eğitiminde damgalamaya karşı eğitime yer verme,

4-Hastalar ve ailelerinin hastalıkla birlikte yaşamalarına yönelik psikolojik eğitime ağırlık vermek,

5-Yaşam kalitesini arttıran ve yan etkileri az olduğu için damgaya sebep olmayan ilaçların geliştirilmesine yönelmek.

Akıl hastalığı olan insanların en büyük sorunu nedir?
"Acaba hastalığım daha kötüye gider mi? İnsanlara saldırır mıyım? Beni sonunda hastaneye kapatırlar mı?"

Birçok kişi, kendilerini iyi hissettikleri zaman bile başkaları tarafından kabul edilmediklerini söyleyecektir. Bir an ameliyat olmaya hastaneye gittiğinizi ve dostlarınızla ailenizin arayacağını, ziyarete geleceğini düşünün. Ancak eğer psikiyatrik bir nedenle hastaneye başvurmuşsanız dostlarınız ve hatta bazı aile üyeleriniz sizin varlığınızdan rahatsız olabilirler. Şizofreni hastaları ayrımcılığı insanların her davranışında hissederler. Toplumdan dışlanırlar. Birçok şizofreni hastası iş bulmakta, arkadaş edinmekte, eş bulmakta, zorluk çeker.

Bir şizofreni hastasıyla ilgilenmek oldukça stresli, zor ve yaşam boyu sürecek bir çabadır. Evde bir şizofreni hastasının varlığı mali sorunlar da yaratır, aile üyeleri ve bakıcıların bütün sosyal yaşamını etkiler, özellikle hastalığın geri dönmesi yıkıcı etkiler yaratır. Kimi durumlarda aile ve arkadaşların hastalığa verdikleri tepki ve başvurdukları vöntemler üretken değil tersine geriletici olabilmektedir. Hastanın davranışlarını aşırı bir eleştirellik ile denetlemek veya aşın korumacı davranmak sık sık hastalığın nüksetmesine yol açabilir. Hasta ve hasta yakınları dernekleri hastalar ve aileleri için, iletişim becerilerini ve hastalıkla birlikte yaşama ve mücadele stratejilerini geliştirecekleri iyi bir eğitimi ortamı anlamına da gelir. Aile üyelerinin hastalıkla yaşamayı öğrenmesi sıkıntıları azaltacak ve hastanın durumunu iyiye götürecektir.