PSİKOSOMATİK
Sindirim
sistemini ilgilendiren hastaliklarin stres ve psikiyatrik durum ile baglantisi:
a - Irritabl bagirsak sendromu ( spastik kolit, membranoz kolit):
Yurtdisinda yapilan calisalara gore nufusun ortalama olarak % 15 inde
gorulmektedir. Kadinlarda erkeklere oranla uc kat daha fazla gorulmektedir. Daha
cok 45-64 yaslari arasinda gorulmekteyse de yakinmalar eriskinlige gecis ya da
erken eriskinlik doneminde baslamaktadir.
Belirtiler:
1 -Diskilama ile rahatlayan karin agrilari ya da diskinin kivam ve miktarinda
degisiklikler.
2 - Asagidakilerden en az 2 sinin varligi ile birlikte olan diskida bozulma
a - Diskilama araliklarinda degisme ( haftada ucten az ya da gunde ucten cok)
b - Diski seklinde degisme ( gecen zamanin % 25 inden fazlasinda ya cok sulu ya
da cok kati yogunlukta diski olmasi)
c - Diskinin bagirsaktan gecisinde degisiklik (Gecen surenin % 25 inde varolan
acele diskilama istegi ya da tam olarak diskilama ihtiyacini giderememe hissi.)
d - Diski ile birlikte mukus ( sumuksu sivi) gelmesi.
3 - Asiri bir gaz hissi ya da karinda gerginlik hissinin olmasi.
Rahatsizlik fazla miktarda isgunu kayiplarina yol acmaktadir.Hastalarda ayrica
bas, sirt, kas, alt karin agrilari ve bogazda yanma, cilt dokuntuleri, asiri
adet sancilari, carpintilar,derin nefes alip verme, kaygilar, sersemlik hissi,
idrar yaparken sanci, halsizlik, terleme, yineleyen idrar yapma ihtiyaci ,avuc
terlemeleri hissedebilmektedirler.
Rahatsizlikta bagirsagin hareket sistemine ait islev bozuklugu on planda
dusunulmektedir. Bu durumda normalde dakikada 6 olan bagirsak ritmi 3 e inmistir.
Vakalarin yarisindan cogunda cevresel stres etkenlerinin mide- bagirsak
belirtilerini tetikledigi bildirilmistir.
Bu stres etkenlerinin de erkeklerde mesleki ; kadinlarda ailesel kokenli oldugu
belirlenmistir. Bu kisilerde kucuk yasta anne-baba kaybi, cinsel-fiziksel taciz
gibi travmatik olaylara daha cok rastlanmistir. Bu kisilere verilen
degerlendirme olceklerine gore depresyon, kaygi, kisilerarasi duyarlilik,
somatizasyon ve dusmanlik puanlari yuksek cikmis, baska bir olcekte de histeri,
hipokondriazis ve depresyon puanlari yuksek cikmistir.
Arastirma sonuclarina gore rahatsizliktan etkilenen bireylerin % 22 sinde
hayatlari boyunca bir duygu-durum bozukluguna (depresif bozukluklar , mani gibi)
rastlanmistir. Hastaligin aktif doneminde % 15 oraninda major depresyon
saptanmistir.
Rahatsizligin seyri:
5-8 yil sure araligi ile yapilan bir degerlendirmede hastalarin % 85 inin kisa
surede belirgin olarak daha iyilestigi, % 67 sinin ise uzun bir sure sikayetsiz
kaldigi gosterilmistir. Tedavide iyi gidisi gosteren isaretler arasinda erkek
cinsiyet, hastaligin baslangic suresinin cok uzun olmamasi, kabizligin onde
gelen yakinma olmasi, sikayetlerin ani bir mide-bagirsak duzensizligi ile
baslamasi sayilabilir.
Tedavi:
Bu rahatsizlikta psikiyatrik sorunlarin da ( depresif bozukluklar gibi) daha
fazla gorulmesi nedeniyle uygulanan tedaviler sadece duygusal duruma degil,
sindirim yakinmalarina da olumlu etki yapmaktadir. Gevseme egitiminin verilmesi
ve bilissel tedaviler ile genel gerilim duzeyinin azaltilmasi da sindirim
sistemine ait yakinmalarin tedavisine yardimci olmaktadir. Stresle uygun basetme
yollarinin saglanmasi
