panik bozuklugu

obsesif kompulsif bozukluk

somatoform bozukluklar

depresif bozukluklar

alkol-madde kullanim bozukluklari

cekingen kisilik bozuklugu.

Sosyal fobinin cocuklardaki gorunumu

Cocuklar tanidik olmadiklari ortamlarda asiri urkek, sessiz, hareketsiz, utangac bir tavir sergileyebilirler. Bazen de boyle bir durumda aglama, anne-babaya yapisircasina sarilma, onlara dokunma, yanlarindan ayrilamama, huysuzca davranislar icine girebilirler. Toplulukla oynanan oyunlara katilmaz, uzaktan bakmakla yetinirhatta bir koseye sinip, kendilerini gizleyerek olanlari izlerler. Oyunlara katilsalar bile digerlerinin sozleri dogrultusunda ve onemli roller almadan hareket eder , oyun kuruculuk yapamazlar. Oynanan oyunlarda geri planda kalirlar. Okula gitmek istemeyip, turlu yakinmalarla evde kalmak isterler.



Toplumda % 2-3 oraninda gorulmektedir. 20 yas oncesi baslamakta olup, daha cok 11-15 yas arasinda ilk belirtilerini gostermektedir. Kadinlarda daha cok gorulmekte, ancak erkekler daha cok meslek sahibi olduklarindan daha cok belirti gostermekte ve daha fazla tedaviye basvurmaktadir.



Cocukluk oykulerinde utangacliklari olan, sosyal acidan baskilanmis yasantilari olanlarda goruldugu gozlenmistir. Arkadaslari ya da buyuklerince kucuk dusurulme ya da cok uzucu, gerilimli bir olayi izleyerek de gelisebildigi saptanmistir. Kisi bu tur uzucu deneyimlerle karsilastikca sosyal fobiyi gelistirebilir. Bazi kisilerde de varolan bazi sosyal beceri eksikliklikleri bu turden olumsuz elestirilere yol acip, ilerleyen donemde sosyal fobiye yol acabilir. Kisinin yetistigi cevreden aldigi egitim ve goreneklerle, hissettigi gerilimi kanalize edis sekli onemlidir. Bazi kisilerde az miktardaki gerilim kisiyi daha cok bir aktiviteye yoneltip, kamcilarken, yeterli guven iliskisinin kurulmadigi , dusunce ve hareket serbestisinin verilmedigi ailelerde bu durum geri cekilmeye ve aktivitelerde bozulmaya yol acar.



Yapilan arastirmalara gore sosyal fobik davranislarin sinir sisteminin dopamin ve serotonin sistemleri ile de iliskili oldugu gorulmustur.

Bir arastirmaya gore sosyal fobik kisiler ailelerini daha az ihtimam gosteren, daha reddedici ve anormal derecede fazla koruyucu, kollayici olarak algiladiklarini belirtmislerdir.



Bu kisilerin 1. Derece yakinlarinda toplum ortalamasina gore 3 kat daha cok sosyal fobiye rastlanmistir. Ayrica yakin akrabalarda major depresyona da daha fazla rastlanmistir.



Tedavi

Ilac tedavisi yaninda bilimsel- davranisci tedavi uygulanir. Psikoterapide daha aktif basetme mekanizmalarinin kazandirilmasi ve kisinin kendine bakisindaki olumsuz dusunce yapilarinin duzeltilmesi uzerine calisilir.