PELVİK İNFLAMATUVAR HASTALIK
Tam olarak belirtmek gerekirse, alt karın iltihabı hastalığı (Pelvic
inflamatory disease = PID) salpenjit diye de bilinen, fallop tüpleri
iltihabıdır. Ancak, yumurtalık, rahim ve rahim boynu iltihaplarına da "alt
karın iltihabı hastalığı" denilegelmiştir.
Belirtiler
- Karnın alt kısmında şiddetli ağrı ve hassasiyet, ateş ve kusma da
olabilir (akut hastalık);
- Karnın alt kısmında durup tekrar gelen hafif ağrı, sırt ağrısı, düzensiz
adet görme, kısırlık (kronik hastalık);
- Cinsel ilişki sırasında ağrı;
- Erken gelen veya ağır kanamalı adet;
- Miktarı fazla , kötü kokulu vajina akıntısı
- Karnın alt kısmında şiddetli sancı, bulantı, kusma, bayılma gibi şök
belirtileri (Acil Durum Belirtisi)
Alt karın iltihabı hastalığından sorumlu olan bakteri genellikte cinsel
ilişki yoluyla bulaşır. Kadınların yüzde 15 inde salpenjit, belsoğukluğu
ile birlikte görülür. Ancak başka bakteriler de alt karın iltihabına neden
olabilirler Enfeksiyonu, doğumda veya endometriyal biopsi ya da kürtaj
sırasında alınan bir bakterinin neden olabileceği göllenmiştir. Her yıl 1
milyon Amerikalı kadın alt karın iltihabı hastalığına yakalanmaktadır.
Bazılarında hiçbir belirti görülmemekte ve hastalık hiçbir zaman fark
edilmemektedir. Bir kısmında hafif kronik bir enfeksiyon halinde
seyrederken, diğerlerinde akut bir nöbet şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Diyafram kullanan veya eşleri prezarvatif kullanan kadınlar, her nasılsa,
alt karın iltihabı hastalığından korunmaktadırlar. Rahim içi doğum kontrol
aracı kullananlarda ise bu hastalığa yakalanma ihtimali daha fazladır.
Adet kanaması sırasında vücut enfeksiyona karşı daha zayıf olur. Alt karın
iltihabı olan kadının eşinin de enfeksiyona karşı tedavi edilmesi gerekir.
Aksi takdirde hastalığın yeniden bulaşma tehlikesi vardır.
Teşhis
Alt karın muayenesi sırasında doktorunuz ucuna pamuk sarılmış bir çubukla
hafifçe kazıyarak vajina ve rahim boynundan örnek alır. Bunlar
laboratuvara gönderilerek hastalığa neden olan organizma belirlenir.
Teşhisle ilgili bir şüphe olursa veya enfeksiyonun ne kadar yayıldığı
öğrenilmek istenirse; doktor laparoskopi yapar. Ucunda ışık olan ince bir
alet karında küçük bir kesik yapılarak içeri sokulur ve alt karın
organları incelenir. Bu işlem genellikle 10-kal veya genel anestezi
uygulanarak hastanede (gece yatmanıza gerek olmaksızın) yapılır.
Tedavi edilmezse alt karın iltihabı hastalığı tehlikeli olabilir.
Fallopian tüpleri veya yumurtalıklarda meydana gelebilecek bir apse
patlayıp acil bir ameliyatı gerektirebilir. Fallopian tüpleri veya
yumurtalıklar zarar görür ya da örselenirse, hamile kalmak mümkün
olmaya-bilir. Alt karın iltihabı hastalığı, karın boşluğunu çevreleyen
zarın iltihaplanması anlamına gelen, peritonit e de yol açabilir.
Peritonit her zaman tehlikelidir ve yoğun bir antibiyotik tedavisini
gerektirir. Nadiren, bakteri kana karışırsa, alt karın iltihabı hastalığı
kan zehirlenmesine (septisemi) ve eklem iltihabına da sebep olabilir.
Alt karın iltihabının uzun süreli sonuçları çok ciddi olabilir.
Yapışıklıklar nedeniyle kronik ağrı, geçmeyen enfeksiyon ve dış gebelik (bebeğin
rahim dışında, genellikle fallopian tüplerinden birinin içinde büyümesi)
bunlardan birkaçıdır.
İlaç Tedavisi
Doktor ilaç vermek için laboratuvar sonuçlarını bile beklemeden hemen bir
grup antibiyotikle tedaviye başlar. Laboratuvar sonuçlarını alınca
ilaçları değiştirebilir. Ayrıca bir de ağrı kesici verir. Yatak istirahati
tavsiye edilir, hatta şiddetli bir vakaysa veya ilaçlara hemen cevap
vermediyse birkaç gün hastanede yatmak gerekebilir. Hastaların yüzde 15-25
inde hastalık tekrarlar.
Ameliyat
Ameliyat çok nadiren gerekir. Ancak, bir apse patlarsa ya da patlaması
tehlikesi varsa, ameliyatla boşaltılabilir veya çıkartılabilir.
kaynak:hekimce