SİFİLİZ (Frengi)
Treponema pallidum olarak adlandırılan bakterinin neden olduğu tedavi edilmediği zaman vücudun birçok organını etkileyen sifiliz çok eski çağlardan beri bilinen ve sık rastlanılan cinsel yolla bulaşan hastalıklardan biridir. Halk arasında frengi olarak da adlandırılmaktadır. Her yıl yaklaşık 12 milyon kişi frengi'ye yakalanmaktadır.
Bulaşma
%90 olguda bulaşma vaginal, anal veya oral sex ile olur.Hastalığın erken
dönemlerinde genital, anal veya dudak mukozası ile temas edildiğinde
ciltteki açık bir yaradan da enfeksiyon bulaşabilir.( örneğin öpüşme ile
bulaşma riski vardır).Çok ender olarak diğer cinsellikle bulaşan
hastalıklardan farklı olarak sexuel olmayan yollarla da bulaştığı
görülmüştür.( Örneğin hastalığın birinci veya ikinci evresinde elinde açık
yarası olan bir kişinin yine elinde açık bir yarası olan bir diğer kişi
ile el sikişması ile bulaşabilir.) Bu da mikrobun ne kadar bulaşıcı
olduğunu göstermektedir. Frengi ayrıca kan nakli ile de bulaşabilmektedir.
Frengili hamile kadınların % 70 i mikrobu bebeklerine bulaştırır ve bu
bebeklerin yaklaşık % 25 i ölü doğar veya erken doğum nedeniyle ölürler.
Belirtiler
Birinci evre: İlk belirtiler mikrop bulaştıktan sonraki 9 - 90 gün içinde
genellikle bakterinin vücuda girdiği yerde ortaya çıkan şankr adı verilen
kırmızı, sert, ıslak görünümlü yaklaşık bir santim büyüklüğünde ağrısız
çıbanlardır. Rektum, vulva veya vajinada, peniste sünnet derisinin altında
oluşabilirler. Bazen vajenin iç kısımlarında.servikste oluşurlar ve hasta
tarafından farkedilmeyebilirler. Ağız dudak ve dilde de oluşabilirler.
Genellikle 3 hafta içerisinde kaybolurlar.
İkinci evre:Hastalık birinci evrede tedavi edilmezse 2-12 hafta içerisinde
mikrop vücuda yayılır ve ellerde, avuçlarda, ayaklarda ve çeşitli vücut
kısımlarında bakteri taşıyan, kırmızı döküntüler oluşur.Bu dönemde
bulaşıcılığı oldukça yüksektir.Soğuk algınlığı benzeri ateş, boğaz ağrısı,
halsizlik ve başağrısı yapabilir. Lenf bezlerinde şişme, saçlarda dökülme
görülebilir. Hastalığın bu evresi 2 yıl veya daha fazla sürebilir.
Üçüncü evre: Bu evre de hastalık kaybolmuş gibi belirti vermeyebilir.Ancak
yapılacak kan testleri ile enfeksiyonun varlığı saptanır. Ancak bakteri
kalp, göz, beyin, sinir sistemi, kemikler ve eklemleri etkilemektedir. bu
evre on yıl sürebilir. Hastalığın son aşamasında kalp hastalıkları ,
körlük, felçler ve ölüm görülebilir.
Tanı:
Bazı aşamalarında belirtiler başka hastalıklara benzediği için tanı güç
olabilir. Bakteriyi tanıyan kan testleri hastalığın ilk 3 ayında
yapıldığında yanıltıcı sonuç verebilir. doktor tarafından şankr'dan alınan
materyalin mikroskobik incelemesinde bakterinin görülmesi ile tanı konulur.
Tedavi:
Doktorunuz tarafından verilecek uygun antibiyotiklerle (genellikle
penisilin, alerjik vakalarda tetrasiklin, doksisiklin,erytromicin,
ceftriaxone grubu antibiyotikler) tedavisi mümkündür. Tedavi başladıktan
sonraki ilk 48 saat içerisinde bulaşıcılık artar, sonra kaybolur. Tedaviyi
mutlaka bir doktor yönlendirmeli, zaman zaman yapılacak kan testleri ile
hiç bakteri kalmayıncaya kadar tedaviye devam edilmelidir. Hastalık sinir
sistemini etkiledi ise testler iki yıl sürdürülmelidir. İlerlemiş
sifilizde etkilenmiş organlardaki değişiklikleri geriye döndürmek mümkün
değildir.
Korunma:
Cinsellikle bulaşan tüm hastalıklarda olduğu gibi tek eşlilik ve güvenli
bir prezervatif kullanımı hastalıktan korunmayı sağlayacaktır.Ancak
prezervatif vücudun diğer yerlerinden bulaşacak hastalıktan korunma
sağlamaz. Cinsel ilişkiden sonra yıkanmak veya idrara çıkmak hastalıktan
koruma sağlamaz.Tedavide diğer eşin de incelenmesi gerekir. Sifiliz
hastası olupta tedavi olmuş kişilerde tedavi bitiminden sonra dahi 1 hafta
kadar ilişkiye girmemek güvenli olacaktır. EĞER HASTALIĞIN BELİRTİLERİNİN
SİZDE DE VAR OLDUĞUNA İNANIYORSANIZ LÜTFEN VAKİT KAYBETMEDEN BİR ÜROLOĞA
GÖRÜNÜN: KENDİ KENDİNİZİ TEDAVİ ETMEYE KALKIŞMAYIN:
Popülermedikal