GÖZ YARALANMALARINDA KORUNMA VE İLKYARDIM
Biliyor musunuz
ki, göz yaralanmalarının (kazalarının) %90'ı önlenebilir. Yine biliyor musunuz
ki göz kazalarının (yaralanmallarının) %45'ı ev oritamında olur. İster evde,
ister okulda, ister işte, ister oyunda, nerede olursanız olun, görmenizi
koruyacak her önlemi almalısınız. Bu küçük broşürde, gözlerinizi yaralanmalardan
korumak için bazı öneriler vereceğiz. Elbette bir kaza olduğunda sorunu tek
başınıza çözemeyebilirsiniz. 0 durumda en yakınınızdaki hekime başvurmanız
gerekecektir. İlk yardım yapıldıktan sonra sorununuzu hekiminizle
paylaşabilirsiniz.
Göz Yaralanmasından Korunma
Göz yaralanmasına bağlı görme kaıyıplarını önlemede ilk ve en önemli adım
yaralanmayı engellemektir.
Evde ne yapalım?
Günlük yaşantımıızda kullandığımız pek çok madde gözle değdiğinde ciddi
yanmalarlyanıklar yapar. 0 nedenle; spreyleri kullanırken (saç spreyi, sprey
deodorant, spreyli temizlik araçları) Çok dikkatli olun ve gözünüze gelmemesi
için çıkış deliğini dışarıya ve göz seviyesinden aşağıya ayarlayın.
* Kimyasal sıvılar , deterjanlar, amonyak türü maddelerin (temizlikte ve diğer
amaçla kullanın) kulianma kılavuzlarını dikkatlice okuyun. Her kullarııştan
sonra ellerinizi iyice yıkayın ki, göze bulaşma olmasın.
*Yağda kızartma yaparken, kızgın yağın sıçramasını önlemek için tencere ve
tavaya kapak kullanın.
* Çok kuwetli kimyasal kullanmanız gerektiğinde göze teması engellemek için
gözlük {mümkünse özel gözlük) kullanın..
*Güneş lambaları (ultraviyole) kullanırken opak camlı gözlük kullanın.
*Özellikle çocuklar çevrede iken bıçak, çatal gibi araçların kullanımına özen
gösterin.
İşyerinde
Pek Çok cisim ummadığımız şekilde uçarak gözünüze çarpabilir ve göze zarar
verir.
*İşinizde metal ya da diğer parçacıkların göze çarpma riski varsa (marangoz,
demirci) mutlaka özel iş gözlüğü kullanmalısınız.
*Kaynağa bakmak çok tehlikelidir. İşiniz bunu gerektiriyorsa özel gözlük
kullanmalısınız.
*Tanımadığınız bir aleti kullanırken mutlaka kullanım kılavuzunu okumalı ya da
yardım istemelisiniz.
*İşe başlarken "gözlerimi uçan parçacıklardan, dumandan, tozdan nasıl korurum?"
diye düşünmelisiniz.
Çocuklarla
Uygun biçimde kullanimazsa pek çok oyun ve oyuncak göze zarar verebilir
*Çocuklara oyuncak seçerken yaşlarını ve sorumluluk alma derecelerini gözönünde
bulundurun. Özellikle çat- pat, dart ve oyuncak tabancaları satın almayın.
Ayrıca çocukların kağıt külah içinden üfleyerek uzağa fırlattıkları kağıt
parçaları ile oluşturdukları bir oyun ülkemizde çok yaygındır. Bu kağıt
parçalarının içine iğne koyabilmektedirler. Bu çok tehlikelidir. Bu oyunu
yasaklamalısınız.
*Çocukların tehlikeli bir oyun oynadıklarını gördüğünüzde bunları
engellemelisiniz: Kartopu gibi, sönmemiş kireç kalıntılarına taş atmak gibi,
şişelerle koşmak gibi.
*Çocuklara makas gibi, kalem gibi tehlikeli olabilecek cisimleri nasıl
kulianacaklarını öğretmelisiniz.
Bahçede/Tarlada
*Buğday başakları da dahil pek çok bitki çarptığında göze zarar verir. Özellikle
dikenleri varsa. AIçak dallı ağaçların yanında dikkatli olunmalıdır.
*Odun kırma işlemi, fırlayan parçacıklar nedeniyle önemli bir yaralanma
nedenidir. Özel dikkat belki de gözlük takılması gereklidir.
Havaifışek
Havaifişekler her yaş grubu için çok önemli bir göz yaralanması nedenidir.
*Patlayıcı olan türleri kullanılmamalıdır.
*Çocukların havaifişek ile ilişkisi olmamalıdır.
*Havaifışek atılırken yakınında olunmamalıdır.
Tüm öneriler bir uzun listeden kısa bir derlemedir. Biliniz ki; bir işi yaparken
"gözü nasıl korurum?"diye düşünmeniz bile yeterli ve önemli bir önlemdir.
İLK YARDIM
İlk yardım ve hemen sonrası gerekli yere başvuru önemlidir.
Göze Birşey Kaçtığında
Asla gözünüzü oğuşturmayın. Üst göz kapağını kirpiklerden tutarak alt göz
kapağının derinliklerine kaçan kaçan cismi hareket ettirecek ve birkaç kez göz
kırpmak ile cisim gözden çıkacaktır. Gözlerinizi açıp soğuk suyla gözü yıkamanız
da yararlı olur. Eğer çıkaramazsanız, uğraşmayın ve hekime başvurun.
Göze Sert BIr Çarpma Olmuşsa
*Ağrı ve şişmeyi önlemek için hemen, 15 dakika süreyle soğuk baskı uygulayın
(buz ya da soğuk suya batırılmış havlu ya da bez parçası ile).
Göz ya da Kapaklarda Kesi Varsa
*Gözü gevşek olarak bandlayın ve hemen hekime başvurun. Asla baskı uygulamayın,
gözü oğuşturmayın.
Kimyasal Yanıklar
Gözü hemen suyla yıkayın. Bu sırada göz kapaklarını açmanız gerekir. Başı temiz
bir su kaynağının (kabın) içine sokup gözlerinizi açarak da yapabilirsiniz. Bu
işlem en az 15 dakika sürmelidir. Bu arada gözün oynatılması (sağa-sola,
yukarı-aşağı), iyice yıkanmasını sağlar. Kapama uygulamayın. Yıkadıktan sonra
hekime başvurun.
UNUTMAYIN erken, doğru tedavi ile görme korunur ancak yine unutmayın ki, korunma
ve ilk yardım Çok daha önemlidir.
