10 SORU 10 CEVAP
1. Bilgisayar kullanımı, çok televizyon seyretme veya
okumak gözümüze zarar verir mi?
Hayır. Günlük hayatımızda sık yer alan bilgisayar kullanma, televizyon seyretme
yada kitap okuma gibi aktivitelerin gözlerimize kalıcı zararı yoktur ancak bu
gibi dikkat gerektiren aktiviteler sırasında göz kırpma sayısı azalmakta,
gözyaşı daha çok buharlaşarak göz yüzeyinde kuruluk oluşturmaktadır. Bunun
sonucu olarak yanma, batma, sulanma, kızarıklık gibi belirtiler ortaya
çıkmaktadır. Bu belirtiler rahatsızlık verdiğinde, oda havasının
nemlendirilmesi, her 10-15 dakikada bir, 30 saniye kadar gözlerimizi sık
kırpıştırıp pencereden uzaklara bakmak gibi tedbirler faydalı olabilir. Kirpik
dibi iltahapları ve kepeklenmeleri, göz kuruluğu, allerji gibi göz
hastalıklarında bahsedilen belirtiler çok daha fazla oluşmaktadır, böyle
durumlarda bir göz doktoruna kontrol olmakta fayda vardır.
2. Katarakt nedir ?
Göz merceğimizin çeşitli sebeplerle saydamlığını kaybederek ışık geçirmez hale
gelmesine katarakt denir. En sık sebebi yaşlılıktır, saçlarımızın beyazlanması
gibi göz merceğimizde yaşla birlikte saydamlığını kaybeder ve görmede bozulmaya
neden olur.
3. Katarakt' ın tedavisi nasıl yapılır?
Kataraktın tedavisi cerrahidir. Gözlük, damla yada ameliyatsız başka yöntemlerle
tedavisi söz konusu değildir. Modern katarakt cerrahisinde saydamlığı kaybolmuş
olan göz merceği alınarak yerine suni bir mercek yerleştirilir.
Fakoemülsifikasyon yada halk arasında bilinen ismiyle lazerle dikişsiz katarakt
cerrahisi, günümüzde kullanılan en modern yöntemdir. Bu yöntemde göze açılan 3
milimetrelik bir delikten içeri sokulan cihazla göz merceği eritilerek dışarı
emilmekte yerine katlanarak bu boyda bir delikten geçer hale getirilen suni
mercek konulmaktadır. Bu ameliyat 15 dakika civarında sürmektedir. Anestezi göz
çevresine yapılan bir enjeksiyon ile ya da iğne yapmadan sadece damlalarla
sağlanmaktadır. Özel durumlar hariç genel anestezi yani narkoza ihtiyaç yoktur.
4. Dinlendirici gözlük nedir?
Halk arasında yanlış bir inanış olan dinlendirici gözlük kavramı sadece ülkemize
özgü gözlük satışı arttırmaya yönelik bir tür kandırmacadır. Gözlük kırma kusuru
(miyopi, hipermetropi, astigmat) olan gözlerde bu kırma kusurunu düzelten bir
yardımcı cihazdır. Kırma kusuru olmayan gözlerde daha iyi görme sağlamayacağı
gibi, göz yorgunluğunu da önlemez. Kırma kusuru olmayan hastalarda gözlüğün
psikolojik bir rahatlamadan başka faydası yoktur, hatta başağrısı ve göz
yorgunluğuna sebep olabilir.
5. Miyopisi olan hastalarda gözlük kullanmak, miyopiyi
azaltır mı? arttırır mı?
Kullandığımız gözlükler sadece taktığımız sürece görüntüyü ağ tabakası üzerine
odaklayan yardımcı cihazlardır. Özellikle miyopik hastalarda kullanılan gözlüğün
tedavi edici yada miyopiyi ilerletici bir etkisi yoktur. Bir diğer söyleyişle
gözlük kullanmakla, göz numaramızın değişimini etkileyemeyiz.
6. Astigmat nedir?
Astigmat gözümüzdeki kırma kusurunu tüm eksenlerde aynı olmayıp bazı eksenlerin
daha kırıcı bazı eksenlerin de daha az kırıcı olması durumudur. Bir göz
hastalığı olmayıp bir tür kırma kusurudur. Astigmatı olan hastaların gözlük
kullanmaya daha zor alışması, astigmatik kırma kusuruna oluşan uyumun gözlükle
bu kusur ortadan kaldırıldığında bir süre daha devam etmesidir. Bu nedenle
astigmatlı camlara alışmak daha zordur ve eğer doktorunuz bu tür bir gözlük
önermişse sürekli kullanarak alışmak, bir gün takıp, bir gün takmayarak
rahatsızlık çekmeye göre çok daha kolaydır. Genellikle hastalar gözlüklerine 1-2
haftada alışmaktadırlar.
7. Lazer nedir ?
Lazer doğrusal olarak dağılmadan iletilebilen bu nedenle de yoğun bir enerji
taşıyan bir tür ışıktır. Lazere en yakın benzetme, mercek kullanarak güneş ışığı
yardımı ile kağıt yakılmasıdır. Laser sayesinde ışık geçiren dokulardan enerji
iletilebilmekte ve hedef dokuyu yakma, parçalama gibi işlemler
yapılabilmektedir. Gözde laser en sık şeker hastalarında göz dibi kanamalarının
tedavisin de, göz tansiyonunun tedavisinde ve kırma kusurlarının düzeltilmesinde
kullanılmaktadır.
8. Lazerle kırma kusuru (miyopi, hipermetropi ,astigmat)
tedavisi nasıl yapılır ve kimlere uygulanır ?
Son yıllarda moda olan bu tedavi yönteminde gözün önünde yer alıp bir mercek
görevi gören saydam kornea tabakası traşlanarak bu dokunun kırma gücü
değiştirilmekte ve kırma kusuru düzeltilmektedir. Laserin bu işlemde
kullanılması bu traşlamayı çok düzgün ve kısa sürede yapabilmesi nedeniyledir.
Kırma kusurları bir hastalık olmayıp bir tür estetik kusur sayılabileceğinden bu
yöntem bir tedavi, değil bir düzeltmedir. Gözlük ve kontakt lens kullanmak
istemeyen hastalara önerilir. En başarılı olduğu grup miyoplardır. Her cerrahi
işlemde olduğu gibi düşükte olsa komplikasyon ortaya çıkması ihtimali vardır bu
nedenle bu yöntemi uygulatmak isteyen hastaların konunun uzmanı bir merkezde
işlem konusunda iyice bilgilenmeleri avantaj ve dezavantajlarını öğrenmeleri
gerekir.
9. Çocuklarda göz muayenesi ilk kaç yaşında yapılmalıdır?
Yanlış bir inanış çocuklardaki göz sorunlarının büyüdükçe geçeceğidir.
Çocuklardaki bir çok göz sorunu çok acildir ve hemen tedavi gerektirir. Yeni
doğan döneminden itibaren uzman göz doktoru çocukların gözlerini muayene
edebilir. Özellikle dıştan görünen, göz bebeğinde beyazlık, kayma, şaşılık,
çapaklanma, gözlerde şekil bozukluğu, kapaklarda düşüklük gibi belirtiler
genellikle acil tedavi gerektirir. Örneğin, tek taraflı doğuştan kataraktlar ilk
1-2 hafta arasında ameliyat edilmedikleri takdirde bu gözler görme yeteneğini
kalıcı olarak kaybetmektedirler. Bu nedenle yukarıda bahsedilen ya da ailelerin
normal olmadığını düşündüğü bir belirti varsa bebek hemen göz doktoruna
götürülmelidir. Hiçbir sorunu olmayan çocuklarda ise 3-4 yaşlarında yapılacak
bir muayene göz tembelliğine yol açabilecek kırma kusurlarının tedavisi için çok
önemlidir. Birçok göz problemi eğer çocuklukta başlamışlar ise 8 yaşından sonra
tedavileri zorlaşmakta ve göz tembelliği gibi tedavisi çok zor durumların ortaya
çıkmasına neden olmaktadırlar.
10. Neden 45 yaş sonrasında yakını iyi göremeyiz?.
İnsan gözü yakını görebilmek için odaklama yapmak zorundadır. Bu odaklama gücü
göz merceğinin şeklini değiştirmesi ile mümkündür. 45 yaştan itibaren sertleşen
göz merceği eskisi kadar iyi odaklama yapamadığından yakın görme zorlaşır ve
odaklamaya yardımcı gözlük kullanımı gerekir. Yaygın inanışın aksine yakın
gözlükleri odaklamadaki bozulmayı hızlandırmazlar. Hastaların gözlük takmalarına
rağmen gözlük numaralarının ortalama her iki yılda bir 0.25 artması gözlüğün
gözü bozmasından değil yaşın ilerlemesinden kaynaklanan doğal bir durumdur.
