Huzursuz Bacak Sendromu
(28-Mart) Psikiyatrist Dr. Funda Güdücü, yapılan araştırmalar ve görüşmelerden yola çıkarak bu kişilerin depresyona yatkın olduğunu söylüyor.
Uyku ya da istirahat esnasında bacaklarda hissedilen rahatsızlık,
huzursuzluk, hareket ettirme ihtiyacı, uyuşma, karıncalanma bazen de tam
olarak tanımlanamayan bir histir. Uzmanların 'huzursuz bacaklar sendromu'
diye tarif ettikleri bu durum kişiyi özellikle geceleri rahatsız eder.
Yöresel tabirlerine göre yakınmanın tarifinde de çeşitlilik olur ve kişi "bacaklarım
kıpraşıyor", "gıdıklanıyor", "yanıyor", "karıncalar geziyor" gibi
cümlelerle yaşadığı sıkıntıyı anlatmaya çalışır. Memory Center
Nöropsikiyatri Merkezi'nden Uzm. Psikiyatrist Funda Güdücü huzursuz bacak
sendromu (restless legs sendromu) olan kişinin bacaklarını hareket
ettirmesi, yataktan kalkıp dolaşması ya da masajla kısa süreli de olsa bir
rahatlama sağladığını ancak bu yöntemlerin sorunu geçici olarak
giderdiğini anlatıyor.
Kişiyi
uykusuz bırakıyor
Güdücü, hastalığın kişinin günlük yaşantısını olumsuz yönde etkilediğini
dile getiriyor ve şu bilgileri veriyor: "Bu durumdan şikayetçi hastalar,
gece boyunca defalarca bacaklarını soğuk suyla yıkayarak, bacaklarını
tülbentle sıkarak rahatlamaya çalışırlar. Ayakta hareket halinde iken
rahatlama olduğundan tüm gece ev işlerini bitiren hanımlar var. Uyku
bölündüğü için kalitesi de bozulmaktadır ve kişi uykusuzluktan yakınır."
Hastalığın görülme sıklığının yüzde 5'lerde olduğunu ifade eden Güdücü,
kişi hastalığının sebebini bilmediği için genellikle tedavi için ortopedi
ya da fizik tedavi uzmanına başvurduğunu belirtiyor. Huzursuz bacaklar
sendromunun çoğu zaman doktorlar tarafından bile teşhis edilemediğini
söyleyen Güdücü, "Hastalık pek bi-linmediği için çocuklarda hiperaktif,
yetişkinlerde ise romatizma hastalığıyla karıştırılabiliniyor" diyor. Oysa
oldukça sık rastlanan ve en önemli uykusuzluk nedenlerinden birini
oluşturan bu hastalığın bazen kollarda da benzeri yakınmalara sebep
olduğunu dile getiren Güdücü, hastalığın iki tip olarak görüldüğünü
anlatıyor. Ailesel sebeplerden olabileceği gibi diyabet, romatoid artrit
ya da demir eksikliği gibi başka bir nedenle de ortaya çıkabildiğini
söyleyen Psikiyatrist Güdücü, "Birincil tipinde, huzursuz bacak sendromuna
neden olabilecek herhangi başka bir hastalık ya da sorun bulunmuyor.
Beyinde dopamin maddesinin fonksiyonlarında ya da bu maddeye ait
reseptörler düzeyinde bozukluk sözkonusu oluyor. İkincil tipte ise diyabet,
romatoid artrit ya da demir eksikliği gibi sebeplerden kaynaklanıyor ve bu
tip hastalık genellikle daha erken yaşta ortaya çıkıyor" değerlendirmesini
yapıyor.
Depresyona
yatkınlar
Dünyada ilk kez bu konuda tedaviyi ortaya koyan bilim adamının. Dr. Şevket
Akpınar adlı bir Türk olduğunu anlatan Uzman Psikyatrist Dr. Güdücü,
hastalığın seyriyle ilgili şu bilgileri veriyor: "Bu hastalar
hareketlerinin kısıtlanacağı, uzun süre oturmak zorunda kalacağı sinema,
otobüs yolculuğu gibi durumlar ya da ortamla karşılaşmaktan kaçınırlar. Bu
hastalığın nedeni yüzde 95 hastada belirlenememiştir ancak süreğen bir
hastalığın varlığı(şeker hastalığı v.s) etken olabilir. Bu şikayetler
bazen kullanılan ilaçlar nedeniyle ya da adet dönemlerinde de
gözlenebiliyor. Huzursuz bacak yakınması ile gelen hastalarda genellikle
depresyon ya da kaygı bozukluklarından birinin eşlik ettiğini gözlüyoruz
ki bu durumu destekleyen bir araştırma Mersin' de yapılmış. Araştırma için
huzursuz bacak sendromlu 103 hasta ile böyle bir rahatsızlığı bulunmayan
ve diğerleriyle yaşıt, aynı cinsten 103 kişi daha belirlenmiş.
Araştırmanın sonunda huzursuz bacak sendromu görülen hastalarının
diğerlerine oranla depresyona daha yatkın olduğunu saptanırken sendrom ne
kadar şiddetliyse depresyonun da şiddetinin o kadar arttığı gözlenmiş.
Bazen de depresif yakınmalarla gelen hastanın hikayesi araştırılınca
huzursuz bacak ortaya çıkıyor. Sebebi tam bilinmese de uygulanan tedaviyle
olumlu sonuç mutlaka alınıyor."