Yaşa Göre Beslenme

(22-3-2005) Kilo alıp vermenin en kolay olduğu gençlik yıllarında vücut daha çok kalori yakabilir. Kilo vermek kolay diye düşünerek uzun süreli ve çok kilo vermeye yönelik rejimlere başlamak son derece yanlış bir uygulamalıdır. Kişi kendi kapasitesine uygun doğru hedefler seçmelidir.

Yaşamın tüm güzelliği insanın sağlığıyla beraber vardır. Sağlıksız bir insan ister zayıf, ister şişman mutlaka sorunları olan bir kişidir. Yeme alışkanlıklarının insan ömrünün her döneminde önemi büyüktür. Genç yaşlarda sadece kiloya önem verilir oysa ileriki yaşlarda çıkacak sorunların temelinde özellikle gençlik yıllarında fazla tüketilen gıdaların fonksiyonu büyüktür.

Sizler için günlük hayatımızda sağlığımızı etkileyen fakat farkında olmadığımız küçük ayrıntıları Gençlik, Orta Yaş ve Yaşlılık dönemlerinde inceledik.

Gençlik yılları

Sadece tartıda görülen rakamların önemli olduğu bu dönemde güzel bir vücut için güzel yemeklere paydos demenize gerek yok. Akılcı ve yağ dengesi düşük gıdalar yiyerek formda kalmanız mümkün.

Kilo alıp vermenin en kolay olduğu gençlik yıllarında vücut daha çok kalori yakabilir. Kilo vermek kolay diye düşünerek uzun süreli ve çok kilo vermeye yönelik rejimlere başlamak son derece yanlış bir uygulamalıdır. Kişi kendi kapasitesine uygun doğru hedefler seçmelidir. Aksi takdirde yan yolda bırakılan diyetler yüzünden vücudun dengesi bozulur.

Yapılan araştırmalar, dengesiz diyet yapanların özellikle 40 yaş sonrası kalp hastalığına yakalanma riskinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

Sevdiğiniz yiyeceklerden uzak kalmak yerine yediklerinizin en az % 80"ninin besin değerinin yüksek olmasına dikkat edin. Alkol, sigara, kolalı içecekler ve abur-cuburun en çok tüketildiği bu dönemde aşırılıklar kişinin yaşlılığını sağlıksız geçirmesinin kaynaklarından olacaktır.

Yaş otuz beş yolun yarısı

Sorumluklar artmış, kariyerde bir yerlere gelinmiş ve belki de çoluk çocuğa karışılan, yoğun dönemlerin yaşandığı yıllar...

Beslemenin ara dönemi 30"lu yaşlarda günlük kalsiyum, meyva, sebze ve lifli gıdaların tüketiminin üzerinde durulmalıdır. Özellikle kadınlarda kalsiyum eksikliği menopozdan sonra kemik erimesine yol açmaktadır.

Fast-food gıdalarda bol sostan, asitli içeceklerden, kahve ve sigaradan kaçınmalıdır. Bu arada sebze ve meyva tüketimini mümkün olduğu kadar artırmalıdır.

Gençlik yıllarının yeme alışkanlığı değiştirip düzenli egzersizlerin başlayabileceği iyi bir dönemdir.

Olgunluğun zirvesinde

Kimileri elliye merdiven dayadığını düşünerek yaşlılık sendromuna girer. Oysa çocukların büyüdüğü, işlerin azaldığı, en azından rayına girdiği bahardır bu yıllar...

Bu yaştaki kişilerin ana kuralları bilmeleri o yaşın fizyolojisi, psikolojisi ve esasları hakkında yeterli bilgiye sahip olmaları gerekir. Bir anlamda kendi kendinin doktoru olmak zorundadır.

Sağlık çok daha önem kazanır. Geçen senelerde beslenme alışkanlıklarının artı ve eksilerin ortaya çıktığı bir dönemdir. En azından şimdi yediklerinize dikkat etmeye karar verdiyseniz çok iyi bir adım attınız demektir. Yaşlılığa giden yolda fazla kilolardan kurtulmanın son dönemecidir bu yaşlar.

Vücudun en çok vitamin, kalsiyum ve sodyuma ihtiyacı vardır. Yağ oranlan kalp ve damar hastalıklarının başladığı bu yaşlarda, önemini bir kat daha arttırır. Riskli hastalıkların basamağında yeme alışkanlıklarından ve sigaradan acil olarak kurtulmak gerekir.

Her yaşın vazgeçilmezleri

Demir: Hücrelere oksijen taşımasından dolayı en önemli maden sayılan demiri 19-49 yaşlarında kişilerin %95 yeterli olarak almıyor. Vücuttaki demir eksikliği kansızlık, soluk renk, enerji kaybı, vakitsiz ağaran saçlar ve çarpıntı gibi problemlere yol açar. Demir kaynaklarını ise şöyle sıralayabiliriz: Pekmez, kabuklu deniz ürünleri, kuru fasulye, yumurta şansı, tere, ayçiçeği çekirdeği.

Folik asit: Bütün hücrelerin özellikle kan hücrelerinin yapımı için gereklidir. Sebze ve meyvalarda çokça bulunan folik asitin en büyük özelliği sağlıklı doğum yapmayı kolaylaştınyor olmasıdır. Özellikle ıspanak yaprağında bulunmakla birlikte karaciğer, böbrek, ve yeşil yapraklarda da bol bulunur.

Kalsiyum: Kemik ve dişlerin korunması için gereklidir. Ayrıca kalp kaslarının düzeni ve sinir ulaşımı için de bu maden gereklidir. Badem, pekmez, kaşar peyniri, beyaz peynir, süt, yoğurt, lahana, kuru fasulye, sardalya, susam, karides, yumurta, zeytin başlıca kalsiyum kaynaklandır. Süt ve süt ürünlerinde yoğun olarak bulunan kalsiyumu tüketemiyorsanız, gerekli önlemi almalı, en azından kalsiyum tabletleri kullanmalısınız. Özellikle kadınların menopoz döneminden sonra kemik erimesiyle karşı karşıya kalmasının en önemli sebebi kalsiyum eksikliğidir. Diş yapısının zayıflaması, kollarda ve bacaklarda uyuşma, karıncalanma, kas krampları kalsiyum eksikliğinin yan etkileridir.

C vitamini: Vücuttaki kılcal damarların geçirgenliğini azaltan, kanamaları önleyen, hücrelerin yapışmasını sağlayan bir vitamindir. En önemli özelliği ısıya dayanıksız olmasıdır. Sebzelerde ve turunçgillerde bolca bulunur.

Soyulan ve bekleyen meyva veya sebzelerin pişmesiyle vitaminin yarısı kaybolur. Pekçok kişi tarafından bilinmese de düdüklü tencere vitamin kaybını önler. Turşularda ise vitamin hiç yoktur.

Zayıflama programlarında olan kişilerin extra C vitamini alması gerekir. Aksi halde halsizlik ye yorgunluk yapabilir. Diyet programında olanların yanısıra sigara içenlerin de bol C vitamine ihtiyacı vardır. Günde en az 200 mg. C vitamine ihtiyaçları vardır ki bu yaklaşık 5 porsiyon meyva veya sebzeye eşittir.

Sodyum: Vücudu fazla su kaybından koruyarak, asit alkali düzeylerinin dengesini sağlar. Kas çalışmasını etkiler. Sodyum eksikliği nadir olsa da sıcak iklimlerde de görülür. Kişilerin fazla terlemesi vücudun tuzunu azaltabilir. Bundan dolayı baş ağrıları, mide bulantıları, ishal, kas kramplarına rastlanabilir. Sodyum içeren yiyecekler ise; tavuk, yeşil sebzeler, tuz, deniz ürünleri, kereviz, havuç, peynirler, fındık, ceviz, fistıktır. Yüksek tansiyon hastalarının gün içinde tüketmesi gereken sodyum miktarı sadece 1 gr.dır.

Potasyum: Kas kontrolünde en önemli madendir. Kalp kaslarının kontrolüyle sinirlerin çalışmasında da gereklidir. Genellikle sodyumla birlikte çalışır. Potasyum eksikliği pek görülmese de kas zayıflığı, sinirlilik, kalp rahatsızlığı yaptığı vakalar bilinmektedir. Potasyum en çok muz, kayısı, kuru fasulye, mercimek, yer fıstığı, soya fasulyesi, incir gibi sebze ve meyvalarda bulunur.