(19-Nisan) Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nca hazırlanan İlaç Raporu'nda, Türkiye'de ilaç kullanımının fazla olmadığı, devletin de ilaçta istikrarlı bir politika uygulayamadığı ortaya kondu.

Türk ilaç sektörünün işleyişi ile kamu kurumlarının ilaç alım sistemlerine ilişkin uygulamaların vergisel, sosyal, ekonomik ve bütçe boyutunun irdelendiği, sorunların ve çözüm önerilerinin sıralandığı rapora göre, Türkiye'de ilaç sektöründe üretici ve ithalatçı olarak 300'ün üzerinde yerli veya yabancı sermayeli firma faaliyet gösteriyor.

52 yabancı sermayeli firmanın 11'inin Türkiye'de ilaç üretim tesisi bulunurken, diğerleri ilaçlarını ya fason olarak üretiyor, ya da ithalat yoluyla piyasaya sunuyor.

Raporda, ilaç sektörüne ilişkin şu tespitler yeralıyor:

-1999-2003 yıllarında Türkiye'de 5 milyar 151 milyon kutu ilaç üretildi. Bunun üretim değeri, 11 milyar 207 milyon dolar.

-Türkiye'de yılda ortalama 1.5 milyar dolarlık hammadde ve mamul ithalatı yapılıyor. İlaç ihracatının, ithalatı karşılama oranı da, yüzde 9.5-10 civarında seyrediyor.



-İLAÇ TÜKETİMİ-

-Kişi başına ilaç tüketimi, 1999 yılında 39 dolar, 2000 yılında 40 dolar, 2001'de 38 dolar, 2002'de 45 dolar, 2003'de ise 60 dolar olarak gerçekleşti. Kişi başına ilaç tüketimi, Yunanistan'da 163, Japonya'da 377, Fransa'da 284, Avusturya'da 207, Belçika'da 250, Portekiz'de 208, İspanya'da ise 182 dolar.

-Türkiye'de yüzde 4.8 olan sağlık harcamalarının gayri safi yurt içi hasılaya oranı, ABD'de yüzde 13, Almanya'da yüzde 10.7, Yunanistan'da yüzde 8.3, İspanya'da yüzde 7.7, Polonya'da da yüzde 6.2

-İngiltere'de eczane başına düşen nüfus miktarı 5 bin 38, Finlandiya'da 6 bin 518, Almanya'da 3 bin 796, Fransa'da 2 bin 757, Yunanistan'da bin 138, Bulgaristan'da bin 733, Türkiye'de ise 3 bin 203.

-UYGULAMALAR BİRBİRİNDEN KOPUK-

Türkiye'de ilaç alanında bugüne kadar istikrarlı bir politika uygulanamadığı da belirtilen rapora göre, sosyal güvenlik kurumlarının geri ödeme uygulamaları da birbirlerinden kopuk ve belirli bir sistematiğe dayanmıyor.

Türk ilaç sektöründe ar-ge yatırımları da son derece sınırlı kalıyor. Türkiye'de geliştirilmiş hemen hemen hiçbir ilaç bulunmazken, ilaç araştırmalarında maliyetler son derece yüksek seyrediyor. Bir tıbbi ürünün etken maddesinin keşfedilip, farmasötik ürün olarak piyasaya sunulması yaklaşık 10-12 yıl alıyor ve ortalama 800 milyon dolara mal oluyor. Bu da yılda yaklaşık 70-80 milyon dolarlık bir yatırımı gerektiriyor.

-NE YAPILMALI ?-

Kamunun ilaç politikasının ''İlacın fiyatının makul olması, ihtiyaç duyulduğunda piyasada hazır bulundurulması, güvenilir ve etkin olması'' temeline dayanması gerektiği kaydedilen raporda, çözüm önerileri de şöyle sıralanıyor:

''-İlaç fiyat ve geri ödeme politikalarının etkin bir şekilde oluşturulması ve takibi için yeni bir birime ihtiyaç bulunuyor.

Söz konusu birim, ulusal ilaç politikalarının belirlenmesi ve uygulanması, ruhsatlandırma, ilaç imalat yerlerinin açılışı ve denetlenmesi, ecza depolarının açılışı ve denetlenmesi, piyasadaki ilaçların örneklerinin kontrol edilmesi, standartlara uygun olup olmadıklarının kontrolü, ilaçla ilgili mevzuat ve gelişmelerin takibi, ilaç fiyatlarının tespitine ilişkin tüm işlemlerin yerine getirilmesi, geri ödeme sisteminin oluşturulması ve yönetilmesi ve yerli ilaç sanayiinin geliştirilmesi için ar-ge faaliyetlerinin teşvik edilmesi alanında faaliyet göstermeli.

-Yerli ilaç sanayinin gelişmesi sağlanmalı: İlaç fiyatlarının düşük tutulmasının yanı sıra ilaç sanayiinin gelişmesi amaçlanmalı. Bu nedenle, ilaç endüstrisinin elde ettiği hasılatın dağıtıcılardan, (depocular ve eczaneler) ziyade, üreticilere aktarılmasına yönelik düzenlemeler yapılmalı. Üreticilerin elde ettiği hasılatın da pazarlama ve reklam harcamalarından çok üretim, yatırım ve Ar-Ge çalışmalarına aktarılması, böylece ilaç fiyatlarında bir artışa yol açmadan sektörün gelişmesi temin edilmeli.

-İlaç fiyatları, makul düzeyde olmalı. Bunun için jenerik ilaç üretimi desteklenmeli. Zira ilaç fiyatlarını düşük tutacak en etkili mekanizma, yerli ilaç üretimidir.

-Geri ödemede İngiliz modeli: Geri ödeme sisteminde İngiliz modeli uygulamaya konulmalı.

Buna göre, önerilen yeni birim, örneğin 5 yıllık bir süre için İlaç İşverenleri Sendikası ve Türk Eczacılar Birliği ile gönüllülük esasına dayalı olarak tüm sosyal güvenlik kurumları adına ilaç alımı için tek bir sözleşme yapmalı. İlaç geri ödeme fiyatının tespitinin bir takım objektif kriterlere bağlanacağı anlaşmada, ilacın yerli üretim olup olmadığı gibi ilave kriterlere de yer verilebilir.

Daha sonra her eczane, söz konusu sözleşme hükümlerine uygun olarak sosyal güvenlik kuruluşu mensuplarının tümüne ilaç satmayı taahhüt ederek sisteme dahil olmalı ve istediği zaman da sistemden çıkabilmeli.

İlgili birim, ilaç fiyatlarının getirilen objektif kriterlere uygunluğunu sağlamak amacıyla belli dönemler sonunda denetim yapacak, uzman personele de sahip bulunmalı.

-Ar-Ge yatırımları teşvik edilmelidir.''


TV8