Gıda hijyeni
(19-Nisan) Sağlıklı gıda tüketiminin 5 anahtarı, “temizlik, doğru pişirme, uygun şartlarda saklama, çiğ-pişmiş gıda ayırımının doğru yapılması ile taze ve sağlıklı hammadde temini” olarak sıralanıyor.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün (KORGEM) hazırladığı broşüre göre; sağlıklı gıda tüketiminin ilk şartı, gıdaları hazırlamaya başlamadan önceki kişisel temizlik...
Buna göre, gıdalar hazırlanmadan, önce ellerin yıkanması gerekiyor ve hazırlama
esnasında da yıkama işlemenin sık sık tekrarlanması gerekiyor. Ayrıca, gıda
hazırlamada kullanılan tüm yüzeylerin ve aletlerin yıkanması ve sanitasyonunun
(sağlık önlemleri) sağlanması, mutfaklarınsinek, böcek ve diğer hayvanlara karşı
korunması gerekiyor.
Birçok mikroorganizmalar hastalık sebebi olmamakla beraber toprak, su, hayvan ve
insanda oldukça geniş ölçüde bulunuyor. Bu mikroorganizmalar ellerle,
giysilerde, kullanılan araç-gereçle gıdaya taşınıyor ve gıda kaynaklı
hastalıklara sebep oluyor.
PİŞMİŞ GIDALARLA ÇİĞ GIDALARIN AYRILMASI GEREKİYOR
Gıdaların hazırlanma aşamasında taze et, kanatlı et ve deniz ürünlerinin diğer
gıdalardan ayrılması gerekiyor. Özellikle çiğ gıdaların hazırlanmasında
kullanılan bıçak ve kesim tahtalarının mutlaka ayrı olması gerekiyor.
Ayrıca, hazırlanmış gıdalar ile çiğ gıdaların birbirinden ayrılacak şekilde
kapalı kaplarda saklanması gerekiyor. Çünkü, çiğ gıdalar özellikle et, kanatlı
et ve deniz ürünleri ile bunların suları tehlikeli mikroorganizmalar
içeriyorlar. Bu mikroorganizmalar gıdaların hazırlanması ve saklanması sırasında
diğer gıdalara geçebiliyorlar.
UYGUN
PİŞİRME
Özellikle et, kanatlı et, yumurta ve deniz ürünleri gibi gıdaların uygun
pişirilmesi gerekiyor. Gıdaların kaynatılmasında en az 70 dereceye ulaşılması,
et ve kanatlı etlerin sularının pembe değil, berrak olmasına dikkat edilmesi
gerekiyor. Uygun pişirme hemen hemen tüm tehlikeli mikroorganizmaları öldürüyor.
Konuyla ilgili yapılan araştırmalar da gıdaların 70 derecede pişirilmesinin
tüketim için güvenli olacağını gösteriyor.
GIDALARIN GÜVENLİ SICAKLIKLARDA SAKLANMASI
Pişmiş gıdaların 2 saatten fazla oda sıcaklığında bırakılmaması, pişmiş ve
hassas gıdaların 5 derecenin altında soğutulması, servis sırasında ise pişmiş
gıdaların 60 derecenin üzerinde ısıtılması gerekiyor.
Gıdaların çok uzun süre buzdolabında saklanmaması, donmuş ürünlerin oda
sıcaklığında çözdürülmemesi tavsiye ediliyor. Gıdalar oda sıcaklığında
saklandıkları zaman mikroorganizmalar çok çabuk çoğalıyorlar.
Mikroorganizmaların 5 derecenin altında, 60 derecenin üstünde gelişmesi
yavaşlıyor veya duruyor. Bazı mikroorganizmalar ise 5 derecenin altında büyümeye
devam ediyor.
HAMMADDE KULLANIMI
Taze ve sağlıklı gıda seçmeye özen göstermek, gıdaların hazırlanmasında temiz su
kullanmak, özellikle taze yenecek meyve ve sebzelerin akan su altında yıkanması
gerekiyor.
Buz ve su dahil olmak üzere hammaddeler tehlikeli mikroorganizmalar ve
kimyasallar bulamış olabiliyor. Toksinler zedelenmiş ve küflenmiş gıdalarda
oluşabiliyor. Hammadde seçiminde dikkatli olunması yıkama ve soyma işlemleri ile
doğabilecek risklerin azaltılması gerekiyor.
AA