Çocuklarda bel ağrısı başka hastalıkların belirtisi olabilir

(19-3-2005) Çocuklardaki bel ve sırt ağrıları erişkinlere göre daha fazla ciddiye alınmalı. Çünkü bu ağrılar önemli hastalıkların habercisi olabilir. Anne baba nelere dikkat etmeli, he zaman doktora gitmeli?

Çocuklarda sırt ve bel ağrısının daha nadir görülmekle birlikte önemli bir hastalığın habercisi olabileceğini ve bu nedenle erişkinlere göre daha ciddiye alınması gerektiğini belirten Doç. Dr. Ahmet Alanay, 4-6 haftayı geçen, istirahat ve ağrı kesici gibi önlemlere de cevap vermeyen ağrılarda vakit geçirmeden doktora başvurmak gerektiğini söyledi.

On yaş altı çocuklarda bel ve sırt ağrısının çok nadir görüldüğünü belirten Hacettepe Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç.Dr. Ahmet Alanay, bel ağrısına; duruş bozuklukları gibi mekanik faktörlerden tümörler gibi ciddi hastalıklara kadar çeşitli faktörlerin neden olabileceğini ifade ederek sözlerine şöyle devam etti:

Eğer ağrı bir travma sonrası ani ortaya çıkmış ise öncelikle yumuşak doku yaralanmaları, büyüme plağı kayması gibi nedenlere bağlı olabilir.

Genellikle bir travma sonrası başlayıp uzun süre devam eden kronik bel ağrılarında ise omurga kırığı (spondilolizis) ve/veya omurga kayması

(spondilolistezis) akla gelmelidir. Bu iki hastalık belirgin bir travma olmadan da ortaya çıkabilir ve özellikle jimnastik ve benzeri sporlar ile uğraşan çocuklarda daha sık görülebilir.

Çocuklarda bel ve sırt ağrısı özellikle geceleri artan, uykudan uyandıran tarzda ise, bu bulgulara kilo kaybı, yorgunluk, nedeni açıklanamayan ateş eşlik ediyorsa omurga ve omurilik tümörlerinin veya enfeksiyonlarının akla gelebileceğini belirten Doç. Dr Alanay konuyla ilgili yaptığı açıklamada "Bel ve sırt ağrısı ile birlikte kollara veya bacaklara yayılan ağrı, kuvvet kaybı, uyuşukluk, hissizlik, idrar ve büyük abdest kaçırma şikayetleri gibi omurilik basısı bulguları var ise yine tümör, enfeksiyon ve omurilik içindeki anomaliler (lipom, diastematomyeli, Arnold-Chiari malformasyonu) ön planda tutulmalıdır. Benzer bulgularla ortaya çıkan bel fıtığı ise nadir olmakla beraber çocuklarda da görülebilir" dedi.

Ne zaman doktora başvurmalı

Özellikle ciddi olmayan bir travma sonrası veya kendiliğinden ortaya çıkan hafif ağrılar da istirahat ve ağrı kesicilerle iyileşme sağlanabileceğini ve duruş bozukluğu olan çocuklarda duruşun düzeltilmesi ile ağrı ortadan kalkabileceğini söyleyen Alanay, 4-6 haftayı geçen ve istirahat, ağrı kesici gibi önlemlere cevap vermeyen hafif ağrılarda, vakit geçirmeden doktora başvurmak gerektiğini belirtti. Çocuklardaki bel ve sırt ağrısının erişkinlere göre daha ciddiye alınması gerektiğini ve çoculardaki bel ağrısının önemli bir hastalık habercisi olabileceğinin unutulmaması gerektiğini önemle vurgulayan Doç.Dr.Ahmet Alanay, ayrıca bel ağrısı şiddeti ne olursa olsun beraberinde omurilik bası bulguları var ise, ağrı bacaklara yayılıyorsa, kilo kaybı, ateş, gece ağrısı gibi bulgular eşlik ediyorsa vakit geçirmeden bir doktora başvurmak gerekir dedi.

Bel ağrısına neden olabilecek diğer faktörler:
Alanay, çocuklardaki bel ağrısının her zaman mekanik faktörler ve ciddi omurga ve omurilik hastalıklarına bağlı olarak ortaya çıkmayacağını ve bazen çeşitli emosyonel bozukluklar, ilişki kurmada ki güçlükler gibi psikososyal nedenlere bağlı olarak görüleceğini belirtirken, aşırı şişman çocuklar, anne-baba ve arkadaşları ile ilişkileri kötü olan çocuklar, uzun süre televizyon seyreden, hareketsiz çocuklarda bel ağrısının daha sık görüldüğü ifade etti.

Çocuk bel sağlığı açısından anne-babaların dikkat etmesi gereken unsurlar

- Çocuğa düzenli spor yapma alışkanlığı verebilmek; Özellikle kötü duruşu olan çocuklar için annelerin sıklıkla yaptığı iş, çocuğu düzgün durması için uyarmaktır. Oysa sık uyarılarla çocukların bu alışkanlıklarını bertaraf etmek oldukça güçtür. Çocukların duruşlarını düzeltmek için en önemli araç onları spor yapmaya teşvik etmektir ve vücutlarının diriliğini sağlamak, kondisyonlarını arttırmaktır.

- Çocukların taşıdığı ağır sırt çantalarının hafifletilmesi için okul ve öğretmenlerle işbirliği yapılmalı ve bu sorun beraberce ortadan kaldırılmalıdır.

- Beslenme; İyi beslenmenin bel ağrısını azalttığı ve bunun aksine, günümüz alışkanlığı olan ve fast-food diye tanımlanan ayak üstü atıştırma şeklinde yapılan beslenmenin bel sağlığı açısından zararlı olduğu bilinmektedir.

- Sigara; bel ağrısında sigaranın rolü olduğu ortaya konmuştur. Bu nedenle özellikle genç erişkin çağdaki çocukları bu alışkanlıktan uzak tutmak gerekir.

- Bel sağlığı eğitimi; bel sağlığımızı korumamız için gerekli kurallar,
örn: ağır yük taşımama, yük taşırken, otururken, ayakta dururken ideal pozisyonlar gibi kuralların iyi bilinmesi ve daha küçük yaşlardan bu eğitimin anne babalar tarafından verilmesi gerekir. Tabii ki bu kuralların çocuklar tarafından iyi algılanabilmesi için öncelikle ebeveynler tarafından iyi uygulanması gerekir.