Hafızanızı geliştirmek elinizde

(16-3-2005/ekolay) Betty Fielding'in, orta yaş üstündeki kişilerin hafızasını geliştirmek amacıyla hazırladığı 10 basit yöntemin öğretildiği ''Hafıza El Kitabı'', Dharma Yayınları'ndan piyasaya çıktı.

Doğal hafıza sürecini güçlendirmeye odaklanan kitapta, ilk adım olarak, hafızanın nasıl çalıştığının anlaşılması için çaba sarfedilmesi öneriliyor ve ''Hafızanın nasıl çalıştığını anlamak, hafızanızın gücünü artırmanız amacıyla kontrolü ele almanız için sizi bilgilendirecektir'' deniliyor.

İkinci adımda hafıza araçları geliştirilmesi tavsiye edilen kitapta, ''Duyusal farkındalık, zihinsel imgeler, kelimeler ve mesajlar, çağrışım ve bağlantı kurma, gruplama, tekrarlama, prova yapma ve gözden geçirme, aralıklara bölme, hafıza yardımcılarını hatırlatıcı olarak kullanma''nın da hafızayı korumak ve geliştirmek için önemine işaret ediliyor.

''HAFIZA ARAÇLARI GELİŞTİRMEK''

Hafıza araçları geliştirmek için de sezgisel duyunun yanı sıra beş temel duyu olan görme, işitme, dokunma, tat ve kokudan yararlanılması önerilen kitapta, ''Duyularınızın neyi ortaya koyduğunun ne kadar bilincinde olursanız, o kadar çok hafıza izi toplarsınız ve hatırlama deneyiminiz o kadar kolay olur'' deniliyor. Duyumsal farkındalığı geliştirmek içinse gözlem yapılması öneriliyor.

Görülen veya zihinde canlandırılan bir kişi veya bir yer hatırladığında zihinde oluşan imgenin yararlı bir hafıza aracı olduğu ifade edilen kitapta, bir dükkanda, markette, müzede veya bir sanat galerisinde zihinsel resimler oluşturma uygulaması yapılması tavsiye ediliyor.

Bazı kişilerin resimlerden çok kelimelerle düşünme eğiliminde olduğuna işaret edilen kitapta, hafıza izlerini biraraya toplamak için hatırlanması istenilen kelimelerin yüksek sesle veya içten söylenmesi öneriliyor.

Hatırlanması istenilen şeyler arasında bağlantı kurulmasının da hafıza için önemli olduğu vurgulanan kitapta, örneğin ''pazar sabahı kahvaltısı ile kuşun yemek çanağını doldurma'' arasında bir bağlantı kurulabileceği ifade ediliyor.

Kitapta, ''gruplama'' sürecinin belleği güçlendirdiği vurgulanarak, alışveriş listelerinin ''süt ürünleri'', ''konserve yiyecekler'', ''temizlik malzemeleri'' gibi gruplara ayrılması tavsiye ediliyor. Bu gruplama sırasında obje sayısının da kısa süreli hafızanın sınır sayısı olan 7'yi geçmemesi öneriliyor. Bunların sayılarının fazla olması halinde ise alt gruplara ayrılması gerektiği belirtiliyor.

Hafızanın işleyişinde tekrarın önemine de işaret edilen kitapta, ''Kelimeler, adlar, maddeler, olaylar ve fikirler ne kadar sık tekrar edilirse uzun süreli hafıza da o kadar iyi depo edilir ve daha kolay hatırlanır'' deniyor.

Gelecekteki girişimlerin provasını yapmak ve geçmişteki olayları gözden geçirmenin de anıları oluşturma ve pekiştirmenin önemli yollarından olduğu ifade edilen kitapta, tekrarlama sürelerinin arasına zaman aralıkları konulması da tavsiye ediliyor.

Bu bölümde ayrıca takvimler, not almak için bloknotlar, listeler, zamanı gösteren aygıtlar, kayıt aygıtları, adres ve kayıt defterleri, yapıştırmalı bloknotlar gibi hafıza yardımcılarından da yararlanılması öneriliyor.

KENDİNİZİ MOTİVE EDİN

Hafızanın gelişmesinin motivasyona dayandığı belirtilen kitapta, ''Kendinizi motive edin, girişimde bulunun'' önerisi getiriliyor.

''Hayatın keyfinin çıkarma'' da tavsiye edilen kitapta, ''Keyif almak, anlamak, yaratmak, başkalarıyla bağlantı kurmak ve kendinizi aşmak gibi doğal dürtüleriniz de hafıza projenizin uygulanmasında birer motive edici olarak oyuna girebilir'' deniliyor.

Dikkatin hafıza için gerekli olduğu vurgulanan kitapta, odaklanma yeteneğinin artırılması önerilerek, ''Dikkatinizi odaklamak, bazı şeylerin siz istediğiniz sürece zihninizde kalmasını sağlar'' deniliyor.

Kitapta ayrıca hem öğrenme hem de yaşam biçimine düzen verilmesi tavsiye edilerek, ''Öğrenmeye düzen vermenin dışında zamanınızı ve çevrenizi düzenlemek hafızanızı geliştirecektir. Çünkü daha az şeyi unutacak ya da yanlış yere koyacaksınız'' görüşü savunuluyor.

30 yaştan itibaren beyin ve sinir sistemi de dahil bütün beden sistemlerinde giderek artan değişiklikler olduğuna işaret edilen kitapta, sağlığı korumak için bir plan yapılması öneriliyor. Bu planın da ''dengeli beslenme, egzersiz yapma, toksik maddelere maruz kalmayı en aza indirme ve düzenli doktor kontrolünden geçme''yi kapsaması gerektiği vurgulanıyor.

Stres ve depresyonla başa çıkılması da tavsiye edilen kitapta, ''doğal yaşlanma sürecini anlayın ve onunla başa çıkın'' mesajı verilirken, hafıza geliştirme programında herkesin kendi eğitmeni olması da öneriliyor.