Sağlıklı Ses Önerileri
Kocaeli Üniversitesi (KOÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr.
Nilgün Sazak, sağlıklı bir ses için vücudun ve ses tellerinin bol sıvıya
ihtiyacı olduğunu belirterek, günde en az 8-10 bardak su içilmesini önerdi.
Nilgün Sazak, yaptığı açıklamada, öğretmenlerin, profesyonel ses
sanatçıları kadar seslerini kullandığını ve ses sağlığının büyük önem
taşıdığını belirtti.
Eğitim fakültelerinde, sınıf öğretmenlerine yönelik ses eğitiminin yeterli
olmadığını, öğretmenlerin bu yüzden zaman zaman sıkıntıyla karşılaştığını
ifade eden Sazak, bu eksikliğin giderilmesi amacıyla eğitim çalışmaları
yaptıklarını söyledi.
Öğretmenlerin, basit önlemlerle seslerini iyi kullanıp, ses sağlıklarını
koruyabileceğini dile getiren Sazak, şunları kaydetti:
"Boğaz, kazıma şeklinde temizlenmemelidir. Genelde gıcıklanmayı önlemek ya
da mevcut salgıları temizlemek için boğazımızı temizleme ve öksürme
ihtiyacı hissederiz. Ancak bu hareket ses tellerinin çok şiddetli şekilde
birbirine çarpmalarına ve tahrişine neden olur. Boğaz temizleme ihtiyacı
hissedildiğinde tercih edilecek en iyi yöntem hızla burnunuzu çekip
yutkunmaktır."
Bol Sıvı Alınmalı
Sağlıklı bir ses için vücudun ve ses tellerinin bol sıvıya ihtiyacı
olduğunu dile getiren Sazak şöyle devam etti: "Günde en az 8-10 bardak su
içilmelidir. Solunum yolları için en ideal nem oranı yüzde 35-50
arasındadır. Ses sorunu olanlar bulundukları mekanlarda havayı
nemlendirmeleri gerekir. Bunun için buhar cihazları veya kaynatılmış sudan
yararlanılabilir. Aşırı kuruluk ses tellerinde tahrişe ve şişmeye neden
olur."
Yeterli solunum desteği sağlamadan konuşmanın boyundaki ses tellerini
kontrol eden kaslara ek yük getirdiğini de vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Sazak,
şöyle devam etti:
"Konuşma sırasında bir nefeste gerektiğinden fazla kelime söylemeye
çalışmak da zararlıdır. Konuşma sırasında cümleler bölünmemeli, önemli
sözcüklerden önce duraklanmalı, yazılı metinlerde de virgüllerde yeni bir
nefes almaya özen gösterilmelidir."
Birçok kişi en alt perdeden konuşarak, sesini kalınlaştırır ve sesine
otoriter bir hava vermeye çalışır. Bazı insanlar da normalden daha yüksek
perdeden konuşurlar. Oysa insanların belli bir ses perde aralığı vardır ve
normalde konuşmalarının yüzde 70'ini bu ses aralığında yaparlar. Belli
eğitim almadan bu aralığın sınırları dışına çıkmak, sesi olumsuz etkiler.
Bu nedenle normalde kullanılan ses perde aralığının dışına çıkılmamalı ne
kalın, ne de çok ince sesle konuşulmalıdır.
Bunlara ek olarak; sigara içilmemeli, kafeinli ve asitli içeceklerden uzak
durulmalı, hapşırma isteği engellenmemeli, uzun süre fısıltılı
konuşulmamalı...
Trt