Simit şişmanlatırmı?

(15-3-2005/Vatan) Obezite Türkiye'de de alarm veriyor. Bu da Türk mutfağına ait fast food niteliğindeki bazı gıdalarda bulunan kalorinin yüksekliğinden kaynaklanıyor.

Örneğin bir lahmacunda 250, çayla birlikte vazgeçemediğimiz bir simitte 300, 1 porsiyon kuzu kebapta 455 kalori var. Bu gıdaların fazla tüketilmesiyle de obezite sorunu ortaya çıkıyor. Türkiye'de yörelere göre şişmanlıklara bakıldığında lahmacun ve kebapların en çok tüketildiği iller ilk sıralarda yer alıyor. Adını kebaba vermesinin yanı sarı lahmacunuyla da ünlü Gaziantep, şişmanlıkta ilk sırada. Gaziantep'i etli ekmeğiyle ünlü Konya izliyor. Uzmanlara göre obezite, daha çok 40-60 yaşları arasında görülüyor.

Obezite başlama yaşı 6 oldu

Türkiye Obezite Araştırma Derneği Başkanı Prof. Nafiz Bağrıaçık obezitede kadınların erkeklerden daha çok risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Obezitenin eskiden zengin hastalığı olarak görüldüğünü ancak şimdi varoşlarda yaygınlaştığını belirten Bağrıaçık, "Büyük kentlere göçün başlamasıyla hastalık yayıldı. Çocukları korumak için sağlıklı beslenmeyi öğretmeliyiz. Diyet ürünler aldatmaca" diyor.

Türkiye Obezite Vakfı Başkanı Prof. Dr. Gürbüz Erdoğan da şunları söylüyor: "Obezitenin başlama yaşı 6'ya kadar düştü. Türkiye'de de alarm zilleri çalıyor. Bunun önlenmesi için bilinçli beslenme şart. Beslenme alışkanlığı okullarda ders olarak verilmeli, fast foodlara karşı önlem alınmalı. Obez çocuk sayısındaki artış endişe verici."

Dünya tıp literatürüne "şişmanlık geni"ni bulan Türk olarak geçen Harvard Üniversitesi Genetik Araştırmalar Bölüm Başkanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil, Türkler'in genetik ve etnik özelliğine göre beslenmediği için tehlike altında olduğunu vurguluyor.

Prof. Dr. Ziya Moran: Aç kalarak kilo vermek tehlikeli zeytinyağı yasak
Türkiye'de sıkça yapılan bir yanlış obez insanların diyetisyen kontrolünde kilo vereceğine inanılması. Oysa obezite bir hastalıktır ve uzman gerekir. Aç kalarak kilo vermek tehlikelidir. Yasak olan tek şey yağlar, özellikle de zeytinyağı... Zeytinyağı damar hastalıkları için sağlıklıdır ancak şişmanlatır. Bunun yerine soya, ayçiçek veya mısırözü yağı kullanılmalıdır. Obezitenin en büyük tehlikelerinden biri şeker hastalığıdır. Son yıllarda şeker hastalığında patlama yaşanıyor. Türkiye'de 3 kişiden biri şeker hastasıdır.

Diyetisyen Taylan Kümeli: Toplum olarak yanlışımız israfa dayalı, bol çeşitli sofralar
İsrafa dayalı ve besin değerleri yüksek, bol çeşitli yemek düzeni alışkanlığından kurtulamıyoruz. Her insanın kendine özgü fiziksel yapısı ve buna göre beslenme tarzı olmalı. Her besinden yemek ama porsiyonları küçültmek ilke olmalıdır. Yağ kullanımı minumuma indirilmelidir. Çünkü hangi çeşit olursa olsun 1 gram yağda 9 kalori var. Bu nedenle vücut için en yararlı olan ayçiçek, mısırözü, soya ve fındık yağından oluşan karışımının kullanılmasını şiddetle tavsiye ediyorum.

Obezite nedir?

Obezite vücuttaki yağ oranının yüzde 20 ila 25'leri geçmesiyle ortaya çıkan bir hastalık. Vücutta biriken yağ oranının neden olduğu birçok hastalık kişiyi ölüme kadar götürebiliyor. Obezite besinlerle alınan enerji miktarının, metabolizma ve fizik aktivite ile tüketilen enerji miktarını aştığı durumda ortaya çıkıyor. İnsan vücudunda kalp ve damar sistemi, solunum sistemi, hormonal sistem, sindirim sistemi gibi sistemleri etkileyerek birçok önemli rahatsızlığa zemin hazırlıyor.

Hangi hastalıklara neden olur?

Fast food içinde şeker, beyaz un, mısır yer aldığı için kandaki şekerin yükselmesine, aşırı insilün salgılanmasına neden oluyor. Aşırı insülün kan şekerini düşürüyor, bünye tekrar acıkıyor.

Kızartılan ürünler besin değerini kaybediyor. Besinin yağ asidi; trans yağ asidine dönüşüyor.

Damar sertliğine, yüksek tansiyon kalp krizi ve beyin kanamasına yol açabiliyor.

Gaz ve şekerli konserve türü içecekler kemik erimesine neden olabiliyor.

Lif oranı düşük olduğu için kabızlık yapıyor. Alevde pişen et de besin değerini kaybediyor. Bu tür gıdalar kanserojen madde içeriyor.