Uyku apnesi, trafik kazası nedeni

(12/Nisan)Uykuda nefes durması anlamına gelen “uyku apne sendromu” olan kişilerin trafik kazası yapma riskleri en az 7-8 kat daha yüksek.

Uludağ Üniversitesi (UÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi ve “Uyku Laboratuvarı” sorumlusu Prof. Dr. Mehmet Karadağ, uykunun vazgeçilmez bir ihtiyaç olduğunu söyledi. Bir filozofun, “Uyku sağlıkla beden arasındaki altın bir zincirdir” dediğini vurgulayan Karadağ, bu zincir koptuğu zaman bedenin sağlıkla buluşmasının mümkün olmadığını belirtti.

Karadağ, düzenli olarak nefes alıp vermenin vücuttaki tüm sistemlerin sağlıklı olarak işleyebilmesi için şart olduğunu belirterek, ancak bazı insanlarda uykuda nefes alıp vermenin düzenli şekilde gerçekleşmediğini kaydetti. Uykuda nefes durması anlamına gelen “uyku apne sendromu” olan kişilerin, uykularında bazen nefes alamadıkları için hayatlarında birçok şeyin bozulduğunu anlatan Karadağ, şunları söyledi:

“Gece düzenli olarak nefes alıp veremeyen ve dolayısıyla da uyuyamayan insanlar, önce sinirli ve gergin olurlar, her şeye ve herkese kolayca kızabilirler. Bu belirtiler ilerledikçe, rahatsızlığın vücutta yaptığı tahribat da artar. Hastalığın ilk belirtisi horlamadır. Daha sonraki aşamalarda horlayan kişilerde gündüz aşırı uyuklama, esneme, oturduğu yerde uyuma gibi belirtiler görülür. Bu hastalık önceleri hafif şiddette başlar ve giderek şiddetlenir. Biz hangi aşamada hastaya ulaşmışsak, onu o aşamada iyileştiririz. İyileşme geciktikçe, vücuttaki tahribat daha fazla olur. Sinirlilik, uyumsuzluk halinin üzerine, artık vücutta sistemlerin düzensiz olarak çalışması başlar. Strese bağlı dediğimiz ve özellikle yüzyılımızın hastalıkları olarak bilinen birçok hastalık, apne hastalarında görülür. Hipertansiyon, kalp damar hastalıkları gibi.”

Sağlıklı kişilerin de apne rahatsızlığı bulunanlardan etkilendiklerine işaret eden Karadağ, “Nasıl sigara içen birisi sadece kendisine zarar vermiyor, çevresindeki pasif içicilere de zarar veriyorsa, apne hastaları da aynen böyledir” dedi.

Karadağ, bu zararın başında trafik kazalarının geldiğini belirterek, Türkiye’de 16 milyon ehliyetli sürücü bulunduğunu ve bunların en az 160 bininin apne hastası olduğunu kaydetti.

“APNE HASTALARI DAHA ÇOK TRAFİK KAZASI YAPIYOR”
Bu kişilerin bir kısmının hastalığının, kırmızı ışıkta durdukları zaman uyuyacak kadar ağır olduğunu anlatan Karadağ, şöyle konuştu:

“Bu kişiler dikkatsizlik ve dalgınlık sonucunda trafik kazalarına neden oluyorlar. Apne hastalarının, olmayanlara oranla trafik kazası yapma riskleri en az 7-8 kat daha yüksektir. Hele bizim ülkemizde, ölümlü trafik kazaları, gelişmiş ülkelere göre oldukça yüksek. Apne olmadığı halde apneli kişilerin yol açtığı trafik kazalarında hayatlarını kaybeden insanlar var. Biz, Türkiye’deki tüm ağır vasıta şoförlerinin, uykuda apne sendromu olmadığı belirlendikten sonra araç kullanmasına izin verilmesini istiyoruz. Çünkü, bu insanlar ölümle sonuçlanan trafik kazalarına neden oluyorlar. Bunlara, eğer apnesi olmadığı kanıtlanıp sonra ehliyet verilirse, trafik kazalarının son derece azalacağını düşünüyoruz.”

UYKU LABORATUVARLARININ ÖNEMİ
Prof. Dr. Mehmet Karadağ, uyku apnesi olan insanların tedavi edilebilmesi için uyku laboratuvarlarının çok önemli olduğuna değinerek, bu laboratuvarlarda kişilerin uykularında kontrol edildiklerini, kesin teşhis konulduktan sonra da tedavilerinin yapıldığını bildirdi. Merkeze gelen hastalara “uykululuk skalası” denilen bir test uyguladıklarını dile getiren Karadağ, şöyle konuştu:

“Burada hastalara 8 soru soruluyor ve çıkan sonuca göre kişinin apne hastası olup olmadığı belirleniyor. Eğer bir kişi (horluyorum) diyorsa ve gündüz uyuklaması varsa, hele hele eşi veya arkadaşı, bu kişinin gece horlarken zaman zaman nefesinin durduğunu gözlemlemişse, bu onun yüzde 90’ın üzerinde apne hastası olduğu anlamına geliyor. Bu kişiler mutlaka bir uyku laboratuvarına gelerek uyku testi yaptırmalı,çıkan sonuca göre de tedavisini ihmal etmemelidir.”

AA