28. hafta
ÜÇÜNCÜ TRİMESTER
Bu hafta ile birlikte gebeliğin en zor dönemlerinden biri olan üçüncü
trimester yani son üç aya girmiş oluyorsunuz. Bu haftada bebeğiniz hızla
büyümeye devam edecek ve rahim içini mümkün olduğunca dolduracak. Rahim
büyüklüğünüz neredeyse kaburgalarınzın seviyesine ulaştı. Bu haftada
bacaklarınızdaki varislerde artış ve şişme fark edebilirsiniz. Yine
hemoroid probleminiz varsa bu kötüleşebilir, ya da bacaklarınızda sık sık
kramplar yaşayabilirsiniz. 28. haftada doktorunuz sizden glukoz yükleme
testi isteyecektir. Bu testin amacı gebelikte ortaya çıkan şeker
hastalığını yani gestasyonel diabeti araştırmaktır. Yine bu haftada kan
uyuşmazlığınız varsa doktorunuza bunu hatırlatın. 28. haftada dünyaya
gelen bebeklerin yaklaşık %90’ı yaşatılmaktadır. Ancak bu bebeklerde
yoğunbakım şartlarında solunum desteği gerekmektedir. Bebeğiniz sürekli
uyuma ve uyanma dönemleri geçirmektedir. Zaman zaman gözlerini açıp
kapayabilir. Kaşları gelişimini tamamlamıştır. Vücudu yağ depolamaya devam
etmektedir. Bu yağlar doğduktan sonra kendi vücut ısısını ayarlamada
oldukça önemlidir. Bu haftada bebeğinizle rahatça konuşabilirsiniz, çünkü
artık sizin sesinizi tanıyor!
—————————
29. hafta
HICK !
Bebeğiniz doğum gününe hazırlanmaya devam ediyor. Artık kafası ve gövdesi
arasındaki oran normale yakın. Artık kendi vücut ısısını ayarlayabilme
yeteneğine sahip. Kemik iliğide sürekli kırmızı kan hücreleri yani alyuvar
üretiyor. Gözleri ise hareket etmeye başladılar bile. Bu arada unutmadan
zaman zaman içinizde aniden bir hareket hissederseniz sakın şaşırmayın ve
korkmayın çünkü bebeğiniz hıçkırıyor! 29. haftaya gelindiğinde
hamileliğinizi artık iyice hissetmeye başladığınız fark edeceksiniz. Bu
haftalarda karın cildinizde kaşınmalar hissetmeniz normaldir. Bunun
yanısıra karın içi basıncındaki ve dolaşım sistemindeki değişikliklerin
sonucunda hemoroid (basur) problemi görülebilir. Ayrıca nefes darlığı,
midede yanma, bacaklarda kramplar gibi yakınmalar ortaya çıkabilir. Bu
yakınmaların sizi hamileliğinizden soğutmasına izin vermeyin. Bunların
hepsi geçici ve tedavi ile üstesinden gelinebilecek şikayetleridir.
Yakınmak yerine hamileliğinizin pozitif yönlerini görmeye ve keyfini
çıkarmaya çalışın.
—————————
30. hafta
BURASI HEP KARANLIK DEĞİL
Bebeğinizin cildini kaplayan ve lanugo adı verilen ince tüyler artık yavaş
yavaş kaybolmaya başlarken el ve ayak tırnakları yavaş yavaş uzuyor. Kemik
iliği kan hücresi üretimini tamamen karaciğerden devaraldı. Öte yandan
bebek artık etrafının farkına varmaya başlar. Rahimin içi genellikte
zifiri karanlık gibi düşünülse de anne adayının bulunduğu çevreye bağlı
olarak aydınlık ya da karanlık olabilir ve bebek bunun ayrımını yapabilir.
Erkek bebeklerde testisler torbaya iniş sürecini tamamlamak üzeredir.
Bebeğin ağrılığı doğumda olacağı ağırlığın üçte ikisine ulaşmıştır. Bu
haftalarda anne adayı artık hamilelikten iyice sıkılmaya başlar.
Uyuyamamak ve mide yanmaları sık görülen problemlerdir. Zaman zaman
kasıklarınızda bir ağrı ya da kasılma hissedebilirsiniz. Bunlar rahimin
gerginliğini sağladığı küçük ve önemsiz kasılmalardır ve Braxton Hicks
kontraksiyonları olarak adlandırılırlar.
—————————
31. hafta
DAHA FAZLA KALSİYUM
Bebeğinizin beyni hızla olgunlaşmasına devam ediyor. Hızla gelişen bir
başka bölüm ise bebeğin kemikleri. Bebeğiniz bu haftalarda her zamankinden
daha fazla kalsiyuma gereksinim duyuyor. Bu nedenle süt ve süt ürünlerini
bolca tüketmeli ve doktorunuz gerek gördüğü taktirde kalsiyum ilaçları
kullanmalısınız. Bebeğinizin göz bebeği ışığa reaksiyon vererek açılıp
kapanmaya başladı bile. Büyüyen bebek ve rahim göğsünüzde sıkışmaya neden
olabilir ve göğüs ağrsı ortaya çıkabilir.Bebek ile içinde yüzdüğü sıvı
arasındaki oran bebek lehine bozulduğu için ona kalan alan daralmıştır. Bu
nedenle bebeğinizin hareketlerini daha fazla hissedebilirsiniz. Daha önce
fark etmediğiniz küçük hareketler bile sizi rahatsız edebilir.
—————————
32. hafta
ARTIK RENGİ PEMBE
Cilt altı yağ dokusu gelişmeye devam ettikçe bebeğinizin rengi kırmızıdan
pembeye doğru dönmeye başlar. Bu haftada bebeğinizin hareketlerinin iyice
arttığını fark edebilirsiniz.Bebeğin hareketleri iyilik halinin bir
göstergesidir bu nedenle hareketleri saymayı öğrenmenizde fayda var. Bu
arda bebeğin tırnakları tamamen gelişti ve parmak uçlarına kadar uzadılar
bile buna karşın bebeğin büyüme hızı azaldı. Bu haftadan sonra doktorunuz
sizi 2 haftada bir görmek isteyebilir. Bu artık doğumun yaklaştığı
anlamına da gelir. Erken doğum ile ilgili belirtileri öğrenip takip
etmelisiniz. Sindirim sistemi ile ilgili sorunları azar azar ama sık sık
yüksek lifli yiyecekler tüketerek ve bol sıvı içerek azaltabilirsiniz.
Bacaklarda kramp çok sık ratlanılan bir bulgudur ve sizin kaslsiyum
ihtiyacınızın bir belirtisi olabilir. Hamileliğinizin sonuna yaklaşmış
olmanız vitamin alımını kesmenizi gerektirmez. Bu vitaminleri doğuma kadar
kullanmanız gereklidir.
—————————
33. hafta
RENKLİ RÜYALAR
Son haftalara hızla yaklaştıkça bebeğinizin beyninde oluşmuş olan ve nöron
adı verilen milyarlarca sinir hücresi de onun rahim içi yaşantısında
etrafındakileri öğrenmesine yardımcı olur. Bebeğiniz duyabilir,
hissedebilir ve görebilir. Bu haftalarda bebeğinizin baş çapı eskiye
oranla daha hızlı büyümeye başlar. Bebeğinizin göz bebekleri tıpkı
sizinkiler gibi ışıkta küçülüp karanlıkta büyüme yeteneğini kazanmıştır.
Bebeğiniz bu sayede bulanık olarak görebilir. Yenidoğanlar gibi bebeğiniz
zamanının büyük bir kısmını uyuyarak geçirir. Hatta erişkinlerdeki gibi
derin uykuya dalar ve gözlerinde hızlı göz hareketleri (Rapid eye
movements, REM) saptanabilir. Erişkinlerdeki REM uykusu rüya görülen
anları temsil etmektedir. Bebeğinizin rüya görüp göremediğini bilemeyiz
ama onun rüya gördüğünü hayalş etmek bile hoş bir düşünce olsa gerek.
Bebeğinizin akciğerleri artık gelişimi ve olgunlaşmasını neredeyse
tamamlamıştır. Koruma ve doğum sonrası vücut sıcaklığını koruma görevi
yapan cilt altı yağ dokusu kalınlaşmaya devam etmektedir. Bebekler
hamileliğin son dönemlerinde hızlı kilo alırlar. Bebeğiniz artık yavaş
yavaş doğum pozisyonunu almaktadır. Eğer kafası yukarda ise büyük bir
olasılıkla makat geliş nedeniyle sezaryen olmanız gerekecektir. Sonlara
yaklaştıkça siz de daha hızlı kilo aldığınız fark edebilirsiniz. Ellerde
ve ayaklarda hafif ödem olması normaldir ancak şiddetli başağrılarınız
varsa, çakan ışıklar ya da noktacıklar görüyorsanız, şişliklerde ani bir
artış varsa, karın ağrısı, bulantı ve kusmanız oluyor ise preeklempsi
açısından dikkatli olmalı ve mutlaka zaman kaybetmeden doktorunuzla
görüşmelisiniz. Eğer bebeğiniz çok iriyse ya da ikiz ya da üçüz bebek
bekliyorsanız karnınızın içindeki aşırı şişlik nedeniyle midenize olan
bası ve rahatsızlık hissi nedeniyle iştahınızda azalma olabilir.
Bebeğinizin diz ve dirsek vurmalarını ayırt edebilirsiniz. Zaman zaman
içerde bebeğin hopladığını hissettiğinizde telaşlanmayın. Bu bebeğinizin
hıçkırmalarıdır ve tamemen normal bir durumdur.
—————————
34. hafta
OHH CİĞERLERİM BAYRAM ETTİ
Bebeğinizin akciğerlerinde büyük bir olasılıkla artık surfaktan adı
verilen madde vardır. Surfaktan, akciğerlerde havalanmayı sağlayan
alveollerin içindeki havayı boşalttıktan sonra duvararının birbirine
yapışmasını önleyen maddedir. Zamanından çok önce doğan bebeklerde yoğun
bakımda surfaktan dışarıdan verilir. Bebeğinizin akciğerlerinde surfaktan
olması doğum durumunda solunum problemi yaşama olasılığının çok azaldığı
anlamına gelir. Bebeğinizin ağırılığı 2 kilo civarındadır. Boyu ise
yaklaşık 42 santimetredir. Bebeğinizin böbrek üstü bezlerinden (adrenal)
salgılanan hormonlar sizde süt üretimini başlatabilir. Bebeğiniz uyurken
sizin gibi davranır. Yani artık gözlerini uyurken kapatıp uyanıkken açık
tutar. Tırnakları parmak uçlarına kadar uzamıştır. Bebeğinizin bağışıklık
sistemi gelişmektedir, basit ve hafif enfeksiyonlarla mücadele edebilecek
yeteneği kazanmıştır.
—————————
35. hafta
BU HAFTADAN BAŞLAYARAK YASAL OLARAK DOĞUM ÖNCESİ İZNİNE AYRILABİLİRSİNİZ
Bu haftalarda halsizlik ve yorgunluk pek çok hamile kadının en önemli
şikayet sebeplerinden birisidir. Uyuma güçlükleri, kilo artışı ve buna
bağlı olarak hareket yeteneğinde azalma sorun yaşamanıza neden olacaktır.
Bu dönemde cinsel isteksizlik yaşayabilirsiniz. Herhangi bir zararının
olduğu gösterilmemiş olsa da eğer istemiyorsanız eşinizi anlayışlı olmak
konusunda ikna etmelisiniz. Bu haftalarda yaşanan bir başka sorun da doğum
ve doğuma ait konularla ilgili endişelerdir. Eşinizin ve doktorunuzun
yaklaşımı son derece önemlidir. Dünyada hergün binlerce kadının doğum
yaptığını ve bunların sadece çok az bir kısmının sorun yaşadığını
aklınızdan çıkarmamaya çalışın. Siz bu yazıyı okurken bile binden fazla
bebek ilk çığlıklarını attı.
—————————
36. hafta
DURDURMAYIN BENİ!
Bu haftadan sonra artık erken doğum sancılarınız başlasa bile doktorunuz
durdurmaya çalışmayacaktır. Bebeğiniz doğum sonrası genelde sorunsuz ya da
az bir bakım ile yaşamını kolaylıkla devam ettirebilir ve ağırlığı 2000
gramın üzerindedir. Bebeğinizin yağ depolaması devam ediyor. Bu haftada
kol ve bacaklarda yağ tutulumu başlıyor. Tüm organ sistemleri gelişim ve
olgunlaşmasını tamamladı. Artık son rütuşlar yapılıyor. Artık içinde
yüzdüğü suya oranla rahim içinde daha fazla yer kaplamaya başladığından
hereketleri de çok kolay olmayacaktır. Doktorunuz bu haftadan itibaren her
kontrolde sizi muayene ederek rahim ağzınızın durumunu, açıklık olup
olmadığını incelemek isteyebilir. Bu haftalara geldiğinizde uykusuzluk
probleminiz artış gösterebilir. Uykusuzluğun bir nedeni de bebeğin yavaş
yavaş aşağı inmesi nedeniyle mesaneye bası yapması ve sık aralıklarla
tuvalete gitme gereksinimi duymanız olabilir. Gece yatmadan önce sıvı
alımınızı kısıtlamanız bu konuda size yardımcı olabilir.
—————————
37. hafta
Bİ MAKAS ALABİLİR MİYİM
Mutlu finale sadece 4 hafta kaldı (eğer sezaryen olacaksanız 2 hafta kadar
daha zamanınınz var demektir). Bebek ise hemen hemen hazırlandı. Her an
doğum kanalına girebilir. Bu haftada yağ birikimi diz ve dirseklerde
hızlanıyor. Boyun ve bilekleri de unutmamak lazım. Bebeğinizin diş etleri
de olgunlaşmasını tamamladı ve artık sert. Yanaklarında ise yağlar birikti
ve artık sıkılacak hal aldı!.. Hamileliğinizin başında ultrasonda
gördüğünüz o ufacık canlı artık tam anlamıyla yaklaşık 2750 gram
ağırlığında bir insan yavrusu. Bu haftada bebeğiniz genelde son duruş
pozisyonunu almıştır ve artık dönmesi çok nadir olarak görülür. Bu
haftadan sonra doktorunuz sizi her hafta görmek ve sizin ve bebeğinizin
durumunu değerlendirmek isteyebilir. Bu haftalarda kilo artışınız (hem
bebeğin hem de sizin) çok hızlı olabilir. Doktorunuz vajinadan kültür
alarak grup B Streptokok enfeksiyonu taşıyıp taşımadığınızı incelemek
isteyebilir. Bu haftalarda karnınızın üst kısmında bir boşluk ve rahatlama
hissedebilirsiniz. Bu bebeğinizin doğum kanalına doğru indiğini belirtir
ve angajman olarak adlandırılır. Midenizdeki bası ortadan kalkacağı için
iştahınız yeniden açılabilir. Benzer şekilde akciğerlerinizdeki baskı da
olmayacağından soluk alıp vermeniz kolaylaşır. İdrara çıkma sıklığınız
angajman sonrası tıpkı hamileliğinizin ilk başlarındaki gibi iyice
artacaktır. Bebeğinizin hareketleri dışarıdan rahatlıkla izlenebilir.
Zaman zaman karnızının bir bölgesinde aniden bir yükselti fark
edebilirsiniz. Bebeğinizin hareketleri özellkle göğüs kafesinizin altında
size acı verebilir, canınızı yakabilir.
—————————
38. hafta
ARTIK HAZIRIM
37. haftayı tamamladığınızda bebeğiniz ve hamileliğiniz miadını doldurmuş
olarak kabul edilir. Ancak büyümesi daha durmamıştır. Vücudu yağ
depolamaya devam eder ve günde yaklaşık 15-30 gram kadar alırlar. Genelde
erkek bebekler kzı bebeklerden daha fazla yağ depolarlar ve bu nedenle
daha ağır doğarlar. Bebeğiniz artık yeterli koordinasyonu sağlayacak
kapasitededir ve elleri ile cisimleri rahatlıkla kavrayabilir. Eğer
karnınıza çok kuvvetli bir ışık kaynağı dayarsanız yüzünü o tarafa doğru
çevirecektir. Rahim içinde soluk alıp verme hareketleri yapar ve bunların
ultrasonda izlenmesi bebeğinizin iyi durumda olduğunun göstergesidir.
Amniyon sıvısına göre hacmi çok arttığından hareket etmesi zorlaşır ve
bebek hareketlerinde azalma fark edebilirsiniz. Bu haftaya kadar rahmi
ağzınız ve onu rahim içine bağlayan kanal sümüğümsü bir tıkaç tarafından
doldurulmaktaydı. Bu mukus tıkacın amacı rahminizin içini ve bebeğinizi
vajinadan gelebilecek mikrop ve enfeksiyonlara karşı korumaktır. Bu mukus
tıkacın vajinanızdan gelmesi doğumun belirtilerinden biridir ve halk
arasında “nişan gelmesi” olarak adlandırılır. Nişan doğumdan birkaç hafta
önce gelebileceği gibi sadece bir kaç saat önce de gelebilir. Nişanı
genelde kanlı sümüğümsü bir akıntı şeklinde hissedersiniz.
—————————
39. hafta
ANNE DAHA SIKILMADIN MI?
Eğer planlı sezaryen olacaksanız bu haftadan sonra herhangi bir günde
güvenle doğumunuzu yapabilirsiniz. Bazı durumlarda normal doğum planlanan
gebelerde doktorunuz suni sancı vererek doğumunuzu gerçekleştirebilir. Bu
haftada bebeğinizin kafa çevresi ile arın çevresi yaklaşık olarak
birbirine eşittir.Yağ birikimi giderek yavaşladığından kilo alımı da
yavaşlar. Aynı şekilde siz de daha az kilo almaya başlarsınız. Yanakları
ve emme kasları tamamen geliştiğinden ve bebeğiniz sürekli içinde yüzdüğü
amniyon sıvısını yutar. Bu sıvı ile birlikte sinirim sisteminden,
cildinden dökülen hücreler ile tyler barsak içeriğini yani dışkısını
oluşturur. Bu dışkıya “mekonyum” adı verilir. Mekonyum koyu yeşil-siyah
renkli bir maddedir ve bebek herhangi bir nedenle sıkıntıya girdiğinde ilk
olarak kakasını yapar. Zaman zaman bacaklarınızda elektrik çarpmasına
benzer yakınmalar olabilir. Bunun nedeni bebeğiniz hareket ederken ve
pelvis içinde yerleşirken rahimin etrafındaki sinirlere dokunmasıdır.
Eşiniz doğuma girmek istemiyorsa onu size eşlik etmesi için ikna etmeye
çalışmalısınız. Kadınların çoğu doğum sırasında eşleri yanlarında
olduğunda kendilerini çok daha rahat hissederler. Ancak eşinizi çok fazla
zorlamayın belki kendisini kan tutuyordur ve bunu size söylemekten
çekiniyordur. Bazı kadınlar ise eşlerinin kendilerini o halde görmesi
düşüncesinden rahatsız olurlar. Eğer eşiniz doğuma katılmak istiyorsa
ancak siz bundan rahatsızlık duyacaksanız eşinize durumu açıkça anlatarak
size anlayış göstermesini isteyebilirsiniz. Kendi onaylamadığı halde eşi
herşeye rağmen doğuma girmek isteyen kadınlara küçük bir hile önerisi.
Gizlice doktoruzla konuşun ve eşinizi içeri almamasını isteyin.
—————————
40. hafta
TÜYLERİM DÖKÜLÜYOR
Son haftaya girildiğinde oksijen ve besin maddelerini bebeğinize taşıyan
göbek kordonunun uzunluğu yaklaşık 50 kalınlığı ise 1.3 santimetre
civarındadır. Bebeğinizin ağırlığı 3000 gramın üzerindedir ve rahimin
büyük bir kısmını doldurmaktadır. Bebeğinizin cildini kaplayan ve verniks
adı verilen kremsi madde ortadan kaybolmaya başlar. Benzer şekilde lanugo
adı verilen tüyler de büyük ölçüde dökülmüştür. Sizden geçen antikorlar
bebeğinizin doğum sonrası en az 6 ay süreyle enfeksiyonlara karşı
mücadelesinde yardımcı olacaktır. Son haftada amniyon zarı her an
açılabilir ve sularınız gelebilir. Bazen bardaktan boşalırcasına hızlı ve
fazla miktrada olan bu olay bazen de çok yavaş olabilir. Hatta kendinizi
idrar kaçırırmış gibi hissedebilirsiniz. Miktarı ne olursa olsun
sularınızın geldiğini düşünüyosanız zaman kaybetmeden doktorunuzu aramalı
ya da hastaneye gitmelisiniz. Vücudunuzun denge merkezi iyice
değiştiğinden dengenizi sağlamakta güçlük yaşayabilirsiniz.Özellikle ilk
bebeğinizi bekliyorsanız eşinizle bir çift olarak yaşadığınız bu son
günlerin kıymetini bilin. Bundan sonraki hayatınızı bir aile olarak devam
ettireceksiniz.
—————————
41. hafta
MUHTEŞEM FİNAL
Eğer hala daha doğum yapmadıysanız iyice sıkılmaya ve sabırsızlanmaya
başladınız demektir. Sizden salgılanan hormonların bebeğinizin dolaşımında
da bulunması nedeniyle erkeklerde torbalar, kızlarda da labiumlar
normalden daha büyük görünecektir. Hatta doğum sonrası memelerinden süt
dahi gelebilir. Bu hem kız hem de erkek bebeklerde rastlanabilen bir
durumdur ve bir kaç gün içinde kendiliğinden kaybolur. Bu hafta size çok
uzun gelebilir. Sabırlı olmaya açalışmalısınız. Siz herhangi bir ağrı
hissetmeseniz bile rahim ağzınız yavaş yavaş açılmaya başlamış olabilir.
Normal sancıların başlaması ile rahim ağzındaki açıklık ve incelme de
artmaya başlar. Açıklık 10 santimetre olduğunda doğumun ilk evresi
tamamlanmıştır. Daha sonra ikinci evre yaşanır ve bebeğiniz dünyaya ve
size merhaba der. Vajinal doğumda kafa doğduktan hemen sonra doktorunuz
bebeğinizin ağzını siler ve ilk ağlaması odada yankılanmaya başlar. Bu
aşamada daha göbek kordonu kesilmeden bebeğinizin kucağınıza verilmesi ilk
temasın daha sıcak yaşanmasını sağlar.
Amerikanhastanesi