Bebeğinizin hafta hafta ne kadar büyüdüğünü merak ediyor musunuz? İşte size bütün evreleri ile gebelik...
1. Hafta
GEBELİĞİN İLK HAFTASI
Çoğu insan için şaşırtıcı olmakla birlikte gebeliğin başlangıcı olarak,
gebe kalınan ilişkinin olduğu gün değil, bundan yaklaşık 14 gün öncesi
yani son adet kanamasının ilk günü (SAT) kabul edilir. Bu durumda
kanamanızın başladığı gün istatistiksel anlamda gebeliğiniz başlar. Bu
şekilde hesaplandığında insanlarda gebelik 280 gün yani 40 hafta sürer. Ay
hesabı yapmak karışıklığa neden olabileceğinden gebeliğinizi takip ederken
hafta olarak ifade etmeyi öğrenmelisiniz.
28 günde bir adet gören kadın için yumurtlama zamanı kanamanın
başlangıcından itibaren 14. gün civarıdır. Bu günler zararlı
alışkanlıklardan vaz geçmek için en uygun dönemdir. Örneğin sigara içmeye
son verilip, alkol ve ilaç alımını kısıtlayın. Uygun ve sağlıklı beslenme
alışkanlığı elde etmeye çalışın. Bu alışkanlıklar rahat bir gebelik süreci
için önemli. Bol miktarda taze meyve ve sebze tüketmeniz, yapay maddeler
içeren besinlerden uzak durmanız ve olabildiğince fazla su içmeniz
gerekiyor. Daha önceden başlanmadı ise bu zaman içinde folik asit alımına
başlanabilir. Folik asit sayesinde nöral tüp defekterinin yaklaşık %50’lik
bir kısmı önlenebilir. Eğer mümkünse egzersiz yapmak yine oldukça yarar
sağlar. Bu gebelik öncesi dönemde pozitif düşünmek ve mümkün olduğunca
dinlenerek stresden uzak durmak dünyaya getirmeye çalıştığınız bebeğiniz
için oldukça iyi bir başlangıç olur.
—————————
2. Hafta
HORMONLAR İŞ BAŞINDA
Anne adayının yumurtalıklarında yumurta hücresi gelişimi devam eder. Bu
esnada endometrium adı verilen rahim zarı da kalınlaşmaya başlar. Bu
kalınlaşmanın amacı döllenme meydana geldikten sonra oluşacak embryonun
rahim içinde rahatlıkla tutunmasını sağlamaktır. Yeni gelişecek olan
canlının ihtiyaçlarını karşılamak üzere vücudun bu kısmında kanlanma artar.
Bu haftanın sonunda gelişen yumurta çatlayarak yumurtalıktan atılır. Yani
yumurtlama meydana gelir. Bir adet döneminde kadında sadece 1 yumurta
üretilir ve çatlar.
Çift yumurta ikizlerinde ve üçüzlerinde farklı olarak tek bir yumurta
değil birden fazla yumurta atılır. Bu yumurtaların hepsi döllenir ise
çoğul gebelik olur.
—————————
3. Hafta
HAYATIN BAŞLADIĞI ANDASINIZ
Yumurtalıklardan atılan yumurta hücresi ile erkekden gelen sperm fallop
tüplerinde karşılaşır. Pekçok sperm, yumurta etrafında kümelenmesine
rağmen bunlardan sadece 1 tanesi yumurtanın zarını geçerek içine girer ve
kendi genetik materyali ile yumurtanın genetik materyali birleşir. Yani
döllenir. Döllenme ile birlikte adına yaşam denilen mucize başlar.
Fertilizasyon yani döllenme tek bir spermin yumurta hücresinin içine
girmesi ile başlar ve zigot adı verilen oluşumun ortaya çıkması ile
sonlanır. Fertilizasyon süreci yaklaşık 24 saat kadardır. Bir sperm
yaklaşık 48 saat canlı kalabilir. İlişki esnasında vajina içine yaklaşık
300 milyon sperm bırakılır. Spermlerin sadece %1’i yani 3 milyon kadarı
rahim içine girebilir. Rahim içine giren spermler kadının üreme organları
içinde ilerleyerek tüplere kadar ulaşırlar. 10 saat süren bu seyahat
sonunda yumurta hücresine kadar gelen spermleri başka bir görev bekler;
yumurta hücresinin kabuğunu kırarak içine girmek. Yumurta hücresi zona
pellucida adı verilen bir zar ile çevrilidir. Spermlerden sadece 1 tanesi
bu zarı delerek yumurtanın içine girebilir. Penetrasyon adı verilen bu
işlem 20 dakika kadar sürer ve bir sperm penetre olduktan sonra zona
pellucida tamamen kapanarak başka bir spermin girişine izin vermez. Sperm
ve yumurta hücrelerinin çekirdeklerinin birleşmesi ile zigot ortaya çıkar
ve döllenme sona erer.
Zona pellucida’nın içindeki tek hücreli zigot döllenmeden 1.5-3 gün sonra
bölünmeye başlar. Bu ilk bölünmeye klivaj adı verilir. Ortaya çıkan
hücrelere ise blastomerdir. Klivajı takiben hızlı bir bölünme süreci
başlar. Yaklaşık her 20 saatte bir hücre sayısı ikiye katlanır ve her
bölünme ile birlikte zona pellucida içinde bulunan blastomerlerin çapı
küçülür. Hücre sayısı 16’ya ulaştığında artık zigot morula adını alır.Tüm
bu olaylar gerçekleşirken zigot tüp içinde rahim boşluğuna doğru olan
seyahatini devam ettirmektedir. 4. güne gelindiğinde morula uterus içine
ulaşmıştır. Bu aşamada hücre bölünmesi hızla devam etmektedir ve morulanın
merkezinde bir boşluk oluşmaya başlar. Bu aşamadaki oluşuma blastokist adı
verilir. Zona pellucida boyutları sabit olmakla birlikte içindeki hücreler
düzleşir ve yoğunlaşır. Blastokist aşamasında artık hücre faklılaşmasıda
balşamaktadır. Hücrelerin bir kısmı embryoyu oluşturacak olan
embryobalastlar iken geri kalan hücreler plasentayı yapmak üzere
trofoblast olarak farklılaşır.
Döllenmeden 5-6 gün sonra implantasyon yani rahim içine yerleşme başlar.
Blastokist zona pellucida’yı yırtarak çıkar. Buna Hatching adı verilir. Bu
esnada trafoblastlar bir enzim salgılayarak rahim içindeki hücre yapısını
değiştirir ve blastokist için bir implantasyon alanı sağlar. Aynı anda
trofoblastlardan hCG hormonu da salgılanmaya başlar. Bu hormon gebelik
testlerinin pozitif olmasını sağlayan hormondur. İmplantasyonu takiben
endometriumun (rahim iç zarı) o bölümünde kanlanma artar ve gebeliğin
devamı için gerekli olan kan dolaşımı başlar.
Döllenme anında bebeğin cinsiyeti bellidir. Eğer dölleyen sperm X
kromozomu taşıyor ise bebek kız, Y kromozomu taşıyor ise erkek olacaktır.
Dolayısı ile bebeğin cinsiyetini belirleyen erkek, yani babasıdır. Kadının
bebek cinsiyetinde en ufak bir rolü yoktur. Bu devrede cinsiyeti saptamak
ancak genetik inceleme ile mümkündür. Bu aşamada belli olan sadece
cinsiyet değildir. 38 hafta sonra dünyaya merhaba diyecek olan bireyin göz
renginden kan grubuna kadar bütün genetik yapısı bellidir ve
değiştirilemez.
Annedeki değişiklikler
Bu aşamada anne adayında herhangi bir fiziksel ya da ruhsal değişiklik
yoktur. Yanlız implantasyon esnasında hafif bir lekelenme şeklinde kanama
olabilir.
—————————
4. Hafta
ANNE OLACAĞIM
Bu haftanın sonunda tüm dünyaya anne olacağınızı ilan edebilirsiniz.
Normalde adet görmeniz gerekirken adetiniz gecikti. Zaman zaman bu tür
gecikmeler olabileceğini biliyorsunuz ama yine de heyecanlısınız. O halde
neden daha fazla merakta kalacaksınız. Hemen eczaneden bir gebelik testi
alıp evde yapın. Sonuç negatif çıkarsa hemen ümitsizliğe kapılmayın çünkü
zaman zaman gebelik testleri negatif olabilir. Bu durumda yapılması
gereken en akıllıca iş hemen doktorunuzdan randevu almakdır. Henüz bir
doktorunuz yoksa hemen arkadaşlarınıza sormaya başlayın. Günümüzde
bilinçli bir kadının düzenli görüştüğü ve aklına takılanları sorabildiği
bir jinekoloğunun olmaması çok yazık. Doktorunuz sizi muayene edecektir.
Bu dönemde yapılan ultrasonografide gebelik kesesini görmek genelde mümkün
değildir. Ancak kanda yapılan gebelik testi %100’e yakın doğrulukla
gebeliğin olup olmadığını tespit edebilir. Eğer gebelik varsa doktorunuz
size önerilerde bulunacaktır.
Gebelik yoksa ya da adet görürseniz fazla üzülmemeye çalışın. İlk denemede
gebe kalma oranının sadece %25 olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Denemeye
devam edin. Eğer adet gecikmesine rağmen gebe değilseniz doktorunuz size
adet gördürecek bir tedavi verecektir.
Gebe bir kadında bazı fizyolojik ve ruhsal değişiklikler olur. Bu
aşamadaki belirtiler adet öncesi belirtilerle hemen hemen aynıdır.
Halsizlik, yorgunluk ve göğüslerde hassasiyet bulunur.
Bu arada içerilerde neler olduğuna bir göz atalım. Döllenmeden yaklaşık 1
hafta sonra impalantasyon gerçekleşmiştir ve trofoblast adı verilen
hücreler endometrium hücrelerini hasarlayarak minik kan göllenmelerine
neden olmaktadırlar. Bu göllenmeler yeni damar oluşumunu tetikler ve
oluşacak olan plasentanın dolaşımı başlar. Embryoblast adı verilen hücre
grubu ise hızla çoğalarak 2 tabakalı bir disk oluşturur. Bu tabakalardan
üstte olanı amniyon zarı ve embryo olarak gelişimine devam ederken alt
tabaka ise yolk sac adı verilen oluşumu meydana getirir.
4. haftanın sonunda koriyonik villus adı verilen doku rahmin içine doğru
ilerler ve embryoda kan damarları teşekkül etmeye başlar. Yolk sac ise kan
sistemini meydana getiren hücreleri üretmeye başlamıştır. Bu haftanın
sonunda embryo ile plasenta arasında connecting stalk adı verilen bir
oluşum bulunur ve bu daha sonra göbek kordonunu meydana getirir.
Yine embryonik disk üzerinde ince bir hücre tabakasının ortaya çıkması
gastrulasyon adı verilen devreye gelindiğini belirler. Bu işlemin sonunda
embryonun 3 katmanı; ektoderm, endoderm ve mesoderm oluşur.
—————————
5. Hafta
ŞU GEBELİĞE BİR GÖZ ATALIM
Salgılanan hormonların etkisi ile erken gebelik belirtilerini
hissedeceksiniz. Memelerde dolgunluk ve hassasiyet bu haftada en sık
karşılaşılan yakınmadır.Sürekli uyku hali ve halsizlik genelde görülen
bulgulardandır. Uterusunuzdaki büyüme mesanenizin kapasitesini azalltığı
için sık sık tuvalete gitme ihtiyacı duyabilirsiniz. Eğer hala daha
doktorunuza gitmediyseniz biran önce gidin çünkü içinizdeki canlı ile
tanışma zamanı geldi.Doktorunuz vajinal ultrasonografi ile gebelik
kesesini uterus içinde size gösterecektir. Eğer ultrasonda kese görülemez
ise bu bir dış gebelik olabilir.Dış gebelik hayati tehlike yaratabilen
ciddi bir durumdur, bu nedenle ilk kontrolünüzü geciktirmemeniz kendi
menfaatiniz icabıdır
Döllenmeden sonraki 16. günde gelişim iyice hızlanır. Endoderm
tabakasından akciğerleri çevreleyen zarlar, dil, bademcikler, ürethra,
mesane ve sindirim sistemi gelişirken, mesodermden kaslar, kemikler, lenf
sistemi, dalak, kan hücreleri, kalp, akciğerler ile üreme ve boşaltım
sistemleri farklılaşır.Cilt, tırnaklar, saç, gözün lens tabakası, işitme
sistemi, burun, sinüsler, ağız, anus, diş mineleri, hipofiz bezi, meme
dokusu ve sinir sitemi ise ektoderm tabakasından farklılaşır. Döllenmeden
17-19 gün sonra embryonik alan bir armuta benzer. Kafa kısmı kuyruk
kısmına oranla daha geniştir. Ektoderm tabakası nöral plakayı oluşturmak
üzere kalınlaşır. Bu plakanın kenarları kıvrılır ve nöral oluk adını alır.
Bu embryonun sinir sisteminin taslağıdır ve ilk gelişen organ
sistemlerinden birisidir.
Bu haftanın sonunda bebeğin kan hücreleri oluşmuştur ve epitel hücreler
arasında kanallar oluşturmaya başlamıştır. 21. güne ulaşıldığında
mesodermden köken alan somitler nöral oluğun her iki yanında ve kuyruk
kısmından başlayarak belirmeye başlar. Endokardial hücreler ise erken
embryodaki ilkel kalp tüplerini meydana getirmiştir.
—————————
6. Hafta
DİKKAT ÇALIŞMA VAR!
Belki de hala daha gebe olduğunuzu size fark ettirecek şikayetleriniz yok.
Gebelik öncesi yaşantınız ile hiçbir fark göremiyorsunuz. Bilmelisiniz ki
içinizde bir fabrika var ve hayal bile edemeyeceğiniz kadar hızlı
çalışıyor. Embryonun tek tek her hücresi sürekli faaliyet halinde. Bu
faliyetin sonucu olarak bazı şikayetlerde yavaş yavaş ortaya çıkmaya
başlıyor. Pek çok kadın gibi sizde özelikle sabahları uyandığınızda
midenizin bulandığını fark edebilir hatta kusabilirsiniz. Eskiden sizi
cezbeden yemek kokuları artık size tiksinti veriyor ya da eşinizin o çok
sevdiğiniz parfümünün birden bire aslında hiç de güzel olmadığını fark
ettiniz. İş arkadaşınızın sigarası hiç sizi bu kadar rahatsız etmemişti.
Aslında tüm bu kokular yine eskisi gibi. Değişen sizsiniz. Gebelik
hormonlarının beyninizdeki bulantı merkezini uyarması neticesinde olan bu
durum emesis gravidarum olarak adlandırılır. Eğer bulantı ve kusmalar
sizin yaşantınızı ve beslenmenizi etkileyecek kadar şiddetli olur ise
hiperemesis gravidarum tablosu gelişti demektir.Bu durumda ilaç
kullanmanız gerekebilir.
Bu dönem bebeğin organ gelişimi için kritik olduğundan alkol, sigara gibi
bebeğe zararlı olabilecek maddelerden uzak durulmalıdır. Pek çok anne
adayı bu dönemde gebe olduğunu sevdikleri ve dostları ile paylaşmak ister
ve aileye yeni bir bireyin katılacağı müjdesi bu haftada verilir. Bazı
anne adayları ise mutlu haberi paylaşmak için düşük riski olan dönemin
geçmesini ve gebeliğin normal seyrettiğinden emin olmayı beklerler. Her
iki davranış şekli de normaldir.
Döllenmeden sonra 21-23 günlerde embryonun boyu 1.5-3 mm kadar olmuştur.
Bu dönemde çok hızlı birbüyüme ve değişim söz konusudur. Somitlerin sayısı
4-12 çift kadardır. Göz ve kulak taslakları meydana gelmiştir. Nöral tüp
yavaş yavaş kapanmaya başlar. Nöral taç adı verilen kısım ise kafatası ve
kafayı oluşturmaya başlar.Oluşan 2 endokardial tüp birleşir ve S şeklinde
tek bir tüp meydana getiriler. Bu asimetrik oluşum ilkel kalpdir ve bu
dönemde kasılmaya başlar. Yani embryonun kalbi atmaya başlamıştır. Ancak
damarlar tam anlamı ile gelişmediğinden tam bir dolaşım olmaz.
Embryo connecting stalk ile gelişen plasentaya bağlıdır. En gelişmiş
sistem merkezi sinir sistemidir ve önbeyin tamamen kapanmıştır.27. Günün
sonunda embryo C şeklini almıştır. Yüz ve boyunu oluşturacak olan
kıvrımlar belirgindir. Kalpde karıncık ve kulakcıkları ayıracak olan
septalar belirir.Kapakçıklar gelişmeye başlar. Sindirim sitemini
oluşturacak olan hücreler karaciğer, mide ve pankreas üretmek üzere
farklılaşmaya başlar. Sindirim siteminde ilk farklılaşan hücre grubu
karaciğer yapacak olan hücrelerdir. Embryo boyu 5 mm kadar olmuştur.
—————————
7. Hafta
TOMURCUKLAR AÇIYOR
Siz hala dışarıdan birşey fark etmesenizde embryonuzda hummalı faliyet
devam etmektedir. Bu haftanın sonunda bebeğinizin boyu bir fasülye tanesi
kadar olacaktır. Eğer rahimin içine direk olarak bakma ya da bir kamera
yerleştirme şansınız olsa idi göreceğiniz tıpkı bir fasülye tanesi gibi
bir cisim olacaktı.Bu fasülyenin tepe kısmına dikkat ettiğinizde iki küçük
siyah noktacığı fark edebilecektiniz. İşte bu iki küçük nokta bebeğinizin
gözleri olacaktır, hatta gözün ağ tabakası olan retina oluşmaya
başlar.Biraz daha kenarda yer alan topluiğne başından küçük çukurluklar da
kulaklar olarak gelişecektir.Bu organlar hem denge hem de işitmede görev
alır. İlkel bir ağız ve dil fark edilebilir.Yine bu haftada kol ve bacak
tomurcukları oluşmaya başlar. İnce bir tabaka halinde deri belirir. 30-40
somite ulaşılır.Beyin 3 ana kısmına ayrılır. Tiroid bezi gelişimini
sürdürür, lenfatik sistem ilk defa oluşmaya başlar.Kalp kısımları plasma
ve kan hücreleri ile dolar.Kan dolaşımı başlamıştır.Şimdilik iki bölümden
oluşan kalp dakikada 150 defa atmaktadır. Doppler ultrason ile bebeğinizin
kalp atımını doktorunuz size dinletebilir.Akciğer gelişimi devam
etmektedir..Safra kesesi, mide, barsaklar ve pankreas gelişimini sürdürür.
Plasentadan gelen kan karaciğere ulaşır. Amniyon connecting stalk’ı
çevreler ve içine alır. Connecting stalk daha sonra erişkinde umbilikal
vesicle adı verilen bir oluşum olarak kalır.Kol tomurcukları artık oldukça
belirgindir buna karşılık bacak tomurcukları yeni oluşmaya başlar. Embryo
artık tamamen amniyon kesesi içinde yerleşmiştir.Somitler kas ve kemikleri
oluşturmak üzere farklılaşmaya başlar.
Dışarıdan gebe olduğunuzu fark ettirecek hiçbir değişim yoktur. Bu dönemde
1-2 kilo alınabilir ya da verilebilir. Her iki durum da normaldir.
Gebeliğin erken belirtileri yavaş yavaş azalmaya başlar, buna karşın
bulantı ve kusmalar artabilir. Bu şikayetler özellikle sabah erken
saatlerde daha fazla olur.
—————————
8. hafta
EL FALI BAKILIR !
Terminolojik açıdan bebeğiniz hala daha embryo olarak adlandırılmaktadır.
Bunun nedeni alt kısmında kuyruğa benzer bir çıkıntının olmasıdır.
Gelişmekte olan bebeğinizde küçülen tek bölüm bu çıkıntıdır. Diğer
bölümler ise süratle büyümeye devam etmektedir.Özellikle beyin ve kafa
hızla büyümeye devam eder.Göz kapakları kıvrım şeklinde ayırd edilebilir.
Alt çene belirginleşmeye başlar.Omurilik gelişimini sürdürür.Üst damak
farklılaşır. Burnun ucu oluşur. Dişetlerinin altında dişler gelişimini
başlatır.Yemek borusu farklılaşır ve nefes borusundan ayrılır.Kalp içinde
kapakçıklar fark edilmeye başlar.Kalbin 4 odacığı ayırdedilebilir.
Akciğerler yemek borusunun iki yanında yer alırlar. Böbrek oluşmaya
başlar.Kollar silindirik şekilde uzamaya başlarken uçlarında el ayaları
belirmeye başlar. Kollarda sinir iletimi başlar.Yine kollar kıvrımlanır.
Bu kıvrım gelecekdeki dirsekdir.
Hala daha kendinizi gebe gibi hissetmiyor musunuz? Önemli değil. Önünüzde
daha çok zaman ve yaşanacak şey var. Örneğin gebelik öncesinde kapalı bir
yumruk kadar olan rahiminiz artkı neredeyse portakal kadar oldu bile.
Rahimdeki bu büyümeler sizde zaman zaman hissedeceğiniz karın kramplarına
neden olabilir. Bu arada kendinizi ergenlik döneminde gibi
hissedebilirsiniz. Çünkü hormonal değişimlere bağlı olarak cilt
değişiklikleri baş göstermeye başlayacaktır. Yağlı bir cilt ve
sivilcelenme bunun en tipik göstergeleridir. Psikolojik durumunuz yavaş
yavaş düzelmeye başlar ve gebelik kabullenilir. Artık gebeliğe alışmaya
başlıyorsunuz.
—————————
9. hafta
ÇİŞİM GELDİ!
Embryonik kuyruk iyice kaybolmuştur. Kıkırdak ve kemik dokuları oluşmaya
başlamıştır. Barsaklar göbek kordonu içinden karın boşluğuna doğru göç
etmeye başlarlar.Beyin hala daha en büyük organdır. Yutak belli olmaya
başlar.Ağız boşluğu oluşumu görülebilir. Kulak kepçesi farklılaşır. Gözde
retina iyice belli olabilir. Göz kapakları fark edilebilir.Burun delikleri
belirir.Koku almaya yarayan sinir oluşur.Yemek borusu uzar ve kalpden
çıkan kan iki ayrı yönde pompalanmaya başlar.Meme uçları belirgindir.İnce
barsaklar uzar, böbrek oluşumu tamamlanır ve ilk kez idrar üretmeye
başlar.İlkel cinsiyet hücreleri oluşmaya başlar. Dış genital organların
farklılaşması başlamıştır.Ancak hala daha kız yada erkek olduğu bellli
değildir. El ve dirsek belirginleşir. Bacaklarda sinir iletimi
başlar.Bebek içinde yüzdüğü suyun içinde hafif hafif hareket etmeye başlar.
Sizde ise ikinci adet dönemi de gecikmiştir. Belirgin bir kilo artışı
olmasa da memeler büyürler ve dolgunluk ve hassasiyet olur. Bu dönemde
destekleyici sütyen giymeye başlamak gerekebilir. Mide içeriğinin yemek
borusuna kaçması sonucu yanma hissi olabilir. Bu dönemde günlük kalori
gereksiniminiz yaklaşık 300 kalori artmıştır. Yeterli kalsiyum alabilmek
için bol bol süt içmelisiniz. Eğer süt içmeyi sevmiyor iseniz özel ilaçlar
ya da daha iyisi yağsız peynir gibi süt ürünleri tüketebilirsiniz.
—————————
10. hafta
HAREKET ZAMANI
Fertilizasyondan 47-48 gün sonra ilk kez beyin dalgaları üretilmeye
başlar.Kafa dik durumdadır ve iç kulakda denge sağlayan kısımlar gelişir.
Dudakların gelişimi tamamlanır. Gözler kapalıdır.Gonadlar gelişir ve
testis ya da over olarak farklılaşır. Kalp gelişimini büyük ölçüde
tamamlar. Gövdenin dışında gelişmiş olan barsaklar karın boşluğu içine
doğru iyice hareket ederler.Diz ve ayak belirginleşir. Ayak parmakları ve
tırnakları belli olur. Kaslar güç kazanmaya başlar.Kız bebeklerde klitoris
erkek bebeklerde ise penis gelişir.Hemen hemen bütün eklemler ve kasların
oluşumu tamamlandığı için bebek artık su kesesi içinde hareket etmeye
başlar, ancak bu hareketler sizin hissetmeniz için yeterli değildir.Bu
haftanın sonunda bebeğinizin organogenez adı verilen organ gelişimi dönemi
tamamlanmıştır. Gebeliğin geri kalan kısmında bu organların olgunlaşması
olacaktır.
Bu dönemlerde anne adayının duygu durumunda dalgalanmalar çok sık görülür.
Kendinizi zaman zaman melankolik zaman zaman da çok mutlu
hissedebilirsiniz. Bu çok normal bir durumdur. hem gelişen bebeğinizin
dişleri hem de kendi diş etlerinizin sağlığı için yeteri kadar flor
aldığınızdan emin olmalısınız. Kan hacminiz arttığı için cildinize yakın
toplardamarlarda koyulaşmalar fark edebilirsiniz. Bu durum özellikle
bacaklar ve memelerde belirgindir. Kilonuz da artık artmaya
başladı.Bulantı ve kusmalarınızın azalmaya başlaması bu dönemlerde
beklenebilir.
—————————
11. hafta
BANA FETUS DE!
Bu haftadan başlayarak artık içinizdeki bebeğiniz embryo olarak
adlandırılmaz. O artık kocaman bir FETUS ve boyu yaklaşık 3
santimetre.Gebeliğin en kritik dönemi artık sona erdi. Bu haftada beyin
hızla büyümesini sürdürmektedir ve fetusun boyunun yarısını kafa
oluşturmaktadır. Fetusun gözleri kapalıdır ve bu göz kapaklarının altında
iris tabakası olgunlaşmasına devem etmektedir. Böbreklerde idrar üretimi
başladığından içinde yüzdüğü amniyon sıvısının da miktarı artmaya başlar
ve bu haftada yaklaşık 50 ml olur.
Sizde ise rahim bir greyfurt büyüklüğüne ulaşmıştır ancak hala daha pelvis
içinde yer alır. Bulantılar azaldığından iştahda bir artış görülür. Bu
dönemde prenatal testlerden bazıları yapılabilir. Doktorunuz bu konuda
size yol gösterecektir. Son günlerde giderek popülerite kazanan ilk
trimester tarama testleri üçlü test kadar gerçekçi sonuçlar vermektedir.
—————————
12. hafta
ANNE BEN GÜZEL MİYİM?
Diş etlerinde 20 dişinde yerleri belli olmuştur. Yüz insan görünümündedir,
ağız içinde ise üst damak birleşmeye başlamıştır. Yüz derisi içinde kıl
kökleri belirmeye başlar. Fetusun gırtlağında ses telleri oluşumunu
tamamlar ve teorik olarak fetus ses çıkartabilir. Karın boşluğunda ise
barsaklar karın içine girmiştir ve hareketleri başlamıştır. Karaciğer
safra salgılamaya başlar ve salgılanan safra safra kesesinde depolanır.
Tiroid, ve pankreas gelişimini tamamlar. Pankreasdan insülin salgılanır.
Her iki cinsde de dış genital organlar gelişimini tamamlamamıştır ancak
kızlarda büyük ve küçük dudaklar, erkeklerde ise penis ve torbalar
dikkatli gözlem ile ayırt edilebilir.Ellerde ve ayaklarda tırnaklar
uzamaya başlar. Sinir sitemi biraz daha olgunlaşır ve fetusda refleksler
gelişir. Bu dönemde cilt oldukça hassasdır. kemiklerden bazıları
sertleşmeye başlamıştır. 12. haftaya gelindiğinde uterus yukarı doğru
büyümeye devam eder ve pelvis dışına çıkarak karın boşluğuna girer. Artık
mesane üzerine çok fazla baskı yapmadığından sık idrar yapma isteği bir
miktar azalır. Bu durum son 3 aya kadar bu şekilde devam eder. Bu
haftalarda başağrısı ve başdönmesi şikayetlerine sık olarak rastlanır.
Düşük tehlikesi çok büyük ölçüde azalmıştır. Doktorunuzun size bunu
belirtmesi ile her anne adayında olduğu gibi siz de psikolojik açıdan
rahatladığınızı fark edeceksiniz. Diş etleri gebelikten olumsuz yönde
etkilendiği için diş hekiminizden randevu almanızda ve muayene olmanızda
büyük fayda olduğunu unutmayın. Bu haftalar diş kontrolü için oldukça
uygun dönemdir.
—————————
13. hafta
DİNLENME ZAMANI
Fetus artık giderek daha fazla insana benzemektedir. Gözler kafanın yan
taraflarından ortaya doğru kaymaya başlar. Kulaklar normal pozisyonuna
doğru hareketlenir. Dışarıdan bakıldığında bebeğin cinsiyeti kolaylıkla
saptanabilir. Ancak ultrasonografide cinsiyet tespiti için henüz
erkendir.Çok nadiren ve kaliteli cihazlarla bu haftada da cinsiyet
saptamak mümkün olmaktadır.Bebeğin boyu biraz daha uzar. Bu hafta ilk
trimesterin son haftasıdır. Gebeliğin erken bulguları ve yarattığı
şikayetler hemen hemen hiç kalmamıştır.Bu dönemde çok fazla yorulmamak ve
mümkün olduğunca dinlenmek gerekir.Rahim büyüdükçe gerilir ve etrafını
çevreleyen ve kendisini yerinde tutan zarları da gerer. Bu hafif bir kasık
ağrısı şeklinde algılanabilir. Round ligaman ağrısı olarak adlandırılan bu
durum gelip geçicidir ve önemli değildir. Herşeyi etkileyen hormonalar
ciltte de değişikliklere neden olurlar. Özellikle yüz ve boyunda
lekelenmeler olabilir. Buna gebelik maskesi ya da chloasma adı verilir.
Geçici bir durumdur ve doğumdan sonra düzelir. Artık karnınız büyümeye
başlamıştır. Eskiden olan kıyafetler dar gelmeye başlayabilir. Gebe
kıyafetleri satın almanın vakti gelmiştir.