Prostat, erkeklerde mesane (idrar torbası) ve üretra (idrar yolu) arasında bulunan yaklaşık 18 gr ağırlığında küçük bir bezdir. Prostat bezinin ilerleyen yaşlarda adenom hücre denilen kitlesel bir oluşumla büyüme göstermesine de ‘prostat büyümesi’ denir. Büyüme yapan prostat idrar yollarına baskı yapar, hastada ilk şikayet olan ‘ağrılı idrar yapma’ kendini göstermeye başlar. Bu rahatsızlık zamanla 2 önemli soruna neden olabilir : 1) idrar kesesinden biriken idrarın mesanenin iç duvarında ve idrar yollarında enfeksiyon riskini artırması, 2) durum ise bekleyen idrarın böbreklere geri kaçması ve bunun sonucunda böbrek yetmezliğine sebebiyet vermesidir. Prostat büyümesi ile prostat kanseri halk arasında karıştırılan bir konudur. Büyüme prostat dokusunda bulunan adenomlar ile oluşurken, prostat kanserinin prostat büyümesi ya da adenom dokular ile direkt ilişkisi bulunmamaktadır. Erken teşhis her iki durum için de önemlidir.



Prostat Kanseri Belirtileri;

İdrarda kan,
Ani idrar yapma isteği,
İdrar yaparken ağrı hissi ve tazyiksiz idrar,
Kilo kaybı
40 yaşına girmiş her erkek yılda bir kez düzenli olarak prostat muayenesi olmalıdır. Prostat kanserinin erken teşhisi oldukça önemlidir. Prostatın kısmen ya da tamamının alınmasıyla hastalar normal sağlıklı yaşamlarına kavuşabilir.



Lycopen ve Prostat Kanseri
Erkek sağlığı için Domates ve prostat kanserinin bağlantılarını ortaya çıkarmak için oldukça büyük bir çalışma geçtiğimiz günlerde Chicago’da yapıldı. Bu çalışma olumlu sonuçları ile Tıp tarihine ışık tutacak gibi görünüyor.



Illinois Üniversitesi araştırmacıları Domates ve yan ürünlerinin içerdiği lycopen adlı maddenin prostat kanserine neden olabilecek zararlı etkileri baskıladığı, hatta önlediği gerçeğini ortaya çıkardılar. Domatesi hepimiz C vitamini yönünde iyi bir vitamin deposu, hastalıklara karşı koruyucu bir sebze olarak biliriz. Ancak bu güzel meyve içerisinde bol miktarda barındırdığı lycopen adlı madde ile Tıp tarihindeki yerini almak üzere.



Peki Prostat Kanseri'ne etkileri neler?
İllinois Üniversitesinden Prof. Phyllis Bowen’ in bir varsayımına göre domatesin içerdiği lycopen maddesinin, DNA hücreleri üzerinde zamanla oluşabilecek yıpranmayı engelleyen bir koruyucu kılıf görevini üstleniyor. Kanser yapabilecek hücreler DNA’ ya bu nedenle yaklaşamıyor ve dolayısıyla domates, kanser olma riskini oldukça azaltıyor.


Bowen ve arkadaşları bu varsayımı genişletmek için aslen Afrikalı fakat Amerikan vatandaşı 32 prostat kanser hastasının 3 hafta boyunca beslenmelerini pasta ve domates sosu diyeti ile sağladılar. Bundaki amaç prostat sorunu olan insanların lycopen diyetine verecekleri cevapları tespit etmekti. Diyete başlamadan önce hastaların kanlarındaki lycopen oranları, prostat biyopsileri, DNA tahlil sonuçları ve prostat kanseri tanısında da önemli görev alan PSA kan testi sonuçları kayıt edildi.


Hastalara bir süre pasta, donmuş deniz ürünleri, lazanya ve 30 mg lycopen içeren domates sosu verildi. Yapılan diyet sonucunda prostat tahlilleri tekrarlandı. Diyet öncesi sonuçları ile karşılaştırıldı ve olumlu gelişmelerin varlığı Tıp çevrelerince sevindirici bir haber olarak karşılandı

Prostat Kanseri Teşhisinde Hangi Testler Uygulanır?

Makat muayenesi: Prostat bezinin durumu hakkında bilgi verir. Teşhis için önemli bir basamaktır.


PSA Testi: Bu madde kan testi ile bakılır. Aslında prostat bezi üzerined bulunan bir proteindir. Kanser oluşumu varsa kandaki değeri yüksek çıkar. Prostat iltihaplarında, prostat iyi huylu tumörlerinde, prostat büyümesi gibi durumlar da da yüksek çıkabilir.


Transrektal Ultrasound: Mini bir ultrasound cihazı ile makkattan yapılan incelemedir. Bu muayene ile prostatın durumu daha net görülebilir.


Yapılan bu incelemeler şüphe yaratırsa, kesin teşhis için yapılan bazı tetkikler daha vardır:

biyopsi: Prostat bezinden küçük bir parça alınarak mikroskop altında yapılan incelemedir.

Kemik Sintigrafisi: Prostat kanserinin kemiklere ulaşıp ulaşmadığı konusunda bilgi verir.

Manyetik Rezonan Görüntüleme: Bu tetkik ile prostat kanseri ile savaşan vücudumuzun ihtiyaç duyduğu beyaz kan hücrelerinin üretiminde görev yapan lenf bezlerinin durumunun kontrolü anlamına gelir.

Peki Lycopen acaba gerçek bir antioksidant olabilir mi ?

Çalışmaların halen bu yönde devam etmesi kesin sonuçlara henüz ulaşılamadığının bir göstergesi kabul edilebilir. Tıp çevrelerince lycopen hakkında bir çok araştırma yapılıyor.

Lycopen başka hangi besin maddelerinde bulunuyor?

Domates sosu sevmeyenler için üzüm de lycopen açısından oldukça zengin bir meyve.

Uzmanlar tarafından prostat hastalıkları için öneriler bunlarla kalmıyor. Erkeklere, şişmanlatıcı besinlerden uzak durmalarının öneminden bahsederken, yüksek kalorili beslenme tarzının prostat riskini de olumsuz etkileyebileceğini vurguluyorlar. Düzenli egzersiz yapmak da araştırmacılara göre prostat kanseri riskini azaltan etkenler arasında.

Dünyada prostat kanserine yaklanma riski açısından ilk sırayı alanlar Afrika ülkeleri. Bu kıtada prostat hastalıklarının görülme oranı Amerikalı erkeklere oranla bir buçuk kat daha fazla, ölüm oranı da 2 ya da 3 kat fazla.



Günümüzde Prostatın Tedavi Yöntemleri:
Her kanser hastalığında olduğu gibi; kanserin durumuna gore Cerrahi tedavi, Radyoterapi ya da Kemoterapi gibi kanser tedavi yöntemlerinden uygun olanı hekimler tarafından düzenlenir.