Halk arasında basur olarak da bilinen hemoroid hastalığı anüs ( makat ) bölgesindeki toplar damar yumağının belirginleşmesi ve dışarıya doğru sarkması ile oluşur. Anüs bölgesinde mukoza dediğimiz en üst tabakanın hemen altında deri seviyesinden 2-3 cm. yukarıya doğru çepeçevre geniş bir toplar damar ağı vardır. Bu damarların aynen bacaklardaki varisler gibi genişlemesi, sarkması ile hemoroid oluşur.

Hemoroidler 4 derece olabilirler. Birinci derece hemoroid kanalda oluşur.,
ikinci derece hemoroid defekasyon esnasında, ıkınınca dışarıya sarkar, sonra
kendiliğinden geri gider. Üçüncü derece hemoroid ise dışarıya sarktıktan sonra
ancak elle itince geriye gider, dördüncü derece hemoroidler ise en ilerlemiş
durumdur ve elle itilmesine rağmen içeriye gitmez ve hep dışarıda dururlar.
Hemoroid Hastalığının Sebepleri Nelerdir?
-Kabızlık
-Uzun süreli ishaller
-Ailevi yatkınlık
-Toplardamar yapısındaki bozukluklar
-Karın içi ve basıncını arttıran sebepler (gebelik, siroz)
-Acılı ve baharatlı gıdaların fazla tüketilmesi
-Aşırı alkol tüketimi
-Tuvalet ihtiyacını ertelemek veya tuvalette uzun süre oturmak
-Yaşlılık
Hemoroid Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
-Makat etrafında kaşıntı
-Makatta ağrı
-Dışkı öncesi, esnasında veya sonrasında kan gelmesi
-Makatla ele şişlik gelmesi
-Barsakların tam boşaltılmadığı hissi
Hemoroid Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?
Hemoroid hastalığının yakınmaları bu bölgenin kanserleri ile aynı olduğu için
bu yakınmalar oluştuğunda ihmal edilmemeli , bir genel cerrahi uzmanı veya
gastroenteroloğa muayene olmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Utanma nedeni ile muayeneden çekinildiği için doktora zamanında gidilmemesi
nedeni ile hem hemoroid hastalığı, hem de kanser ve bu bölgenin diğer
hastalıklarında tanıda ve tedavide gecikmeler yaşanmaktadır.
Hemoroid hastalığında tanı, gözle, parmak muayenesi ile ve rektosigmoidoskopi
dediğimiz ışıklı aletlerle içerinin gözlemlenmesi ile konur.
Hemoroid Hastalığında Tedavi
Birinci ve ikinci derece hemoroidlerin tedavisinde öncelikle rahatlatıcı ve
sebebe yönelik tedaviler yapılır. Kabızlık varsa tedavi düzenlenir. Tıbbi
tedavi ve önlemlere rağmen yakınmaları geçmeyen hastalara skleroterapi ( iğne
ile büzüştürme tedavisi ) band ligasyonu , koterizasyon, lazer veya infrared
ışınları ile yakma uygulanabilir.
Üçüncü derece hemoroidlerde önce tıbbi tedavi ve ameliyat dışı yöntemler
uygulanabilir, bu tedaviler yeterli olmaz ise cerrahi tedavi uygulanır.
Dördüncü derece hemoroid hastalığında ise tedavi cerrahidir. Cerrahi tedavide
amaç şişmiş damarların çıkartılmasıdır. Ayrıca doppler yöntemi ile buraya
gelen atardamarların bağlanması veya her ikisinin kombinasyonu uygulanabilir.
Özel bir cihazla hem damarların çıkartıldığı hem de sarkan iç tabakanın
yukarıya çekilip zımbalandığı başka yöntemlerde vardır.
Hemoroidlerin yanında fissür (çatlak) gibi başka patolojilerinde varlığında
cerrah uygun tedaviyi seçerek uygular.
Operasyon genellikle iyi sonuç verir ve iyi bir ameliyat sonrası yakınmaların
tekrarlama ihtimali çok düşüktür.
drbulent.koc@mynet.com