Nasıl ki parmak izi kimseninkine benzemiyorsa metabolizma hızı da benzemez. Bu nedenle herkesin diyet programı farklı olur. İşte metabolizma ile ilgili bilinmesi gerekenler:

Uzmanlara göre; ölçüm olmaksızın düşük enerjili diyet uygulandığında metabolizma
yavaşlayarak enerji harcamasını oldukça azaltır. Bu da diyet süreci bittiğinde
daha az besin tüketimine rağmen kilo alımına sebep olur. Metabolizma hızı;
bireyin uyanık bir şekilde uzanıp dinlenirken, hiçbir fizikî aktivite yapmadan
harcayabileceği enerji miktarı. Metabolizma değeri kalori değeri ile ölçülüyor.
Peki öyleyse metabolizmanızın hızını nasıl ölçebilirsiniz? Diyet Formula
diyetisyenlerinden Yasemin Batmaca gerçek metabolizma hızının formüllerle
hesaplanmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Batmaca’ya göre gerçek ölçüm kişinin
oksijen tüketimi ile yapılan ölçümdür. 6-10 dakika arası süren bu ölçümde burun
tıkalı olduğu için tek solunum merkezi ağız. Ayrıca metabolizma hızınızı yanlış
ölçümlerle öğrendiyseniz, kilo sorunu sizin için en küçük problemi oluşturur.
Asıl sorun bu hatadan doğan yanlış beslenme sebebiyle diyabet, hipertansiyon,
kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklara ve kansere davetiye çıkması.
Metabolizma neye göre değişir?
Cinsiyet: Erkeklerde kadınlara göre daha fazla kas bulunduğu için, genel olarak,
erkeklerin metabolizma hızı kadınlardan daha yüksektir.
Yaş: Yine metabolizma hızı yetişkinlerde her on yılda ortalama % 2-3 oranında
azalır.
Hamilelik: Hamilelikte metabolizma hızı artar.
Büyüme: Büyüme süresince de metabolizma hızı çok yüksektir.
Kilo miktarı, kilo alma veya kilo verme: Kilo miktarı metabolizma hızını
etkiler.
Vücut kompozisyonu: Aynı boy, kilo ve cinsiyette olan kişilerin kas kütleleri
farklıysa metabolizma hızları da farklı olacaktır.
Fiziksel aktivite düzeyi: Fiziksel aktivite metabolizma hızını artırır.
Yeme alışkanlıkları: Öğün atlamak metabolizma hızını yavaşlatır. Kendini
korumaya alan vücut, atlanan öğün sonrası tüketilen yiyecekleri depolama
eğilimine girer.
Psikolojik durum, stres: Stres kasları gereceği için, kasların hareket
ettirilmesinde, daha fazla kaloriye ihtiyaç duyulur.
Hormonlar: Hormon seviyeleri metabolizma hızını artırabilir veya azaltabilir.
Uyarıcılar: Kafein ve diğer uyarıcılar (ilaç da olabilir) metabolizma hızını
değiştirirler.
Genetik: Bazal metabolik hızı, genetik faktörler etkileyerek düşük veya yüksek
olmasına sebep olur.
***
Metabolizma nasıl hızlandırılır?
Sık öğün tüketimi: Sık yemek yemek vücudu çalıştırıp, metabolizma hızınızı
sürekli yüksek tutar.
Egzersiz yapma: Hareket edip kalori harcayarak veya kas kütlenizi artırarak
metabolizma hızınızı artırmak oldukça faydalı.
Yeterli ve dengeli beslenme: Vücuda gerekli olan tüm besin öğelerinin, tüm
öğünlerde yeterli ve dengeli miktarlarda alınması önemli. Önerilenden fazlasının
tüketimi kilo alımına sebep olacağı gibi, azı da metabolizmayı yavaşlatabilir.
Sıvı tüketimi: Metabolik Hızın azalmaması, sindirim, emilim gibi görevlerin
yapılabilmesi, hücre, doku, organ ve sistemlerin çalışması için, atıkların
vücuttan atılması ve vücut ısısının dengelenmesi için; uyanık olduğunuz her saat
dilimi içerisinde 1 bardak su tüketmeye özen gösterin. Özel bir sağlık durumunuz
yoksa, toplam 2,0-2,5 litre su tüketimini ihmal etmeyin.
Zaman-Cumartesi