Son yüzyılda, ilk olarak maymundan geçtiği bildirilen AIDS ile mücadelesini sürdüren insanoğlu, hayvanlardan geçen deli dana, ebola ve SARStan sonra şimdi de kuş gribi tehdidi altında bulunuyor.
Varolduklarından bu yana
verdikleri güven duygusu ve sadakatleriyle dost olan, etlerinden sağlanan
proteinle özellikle çocukların gelişiminde büyük rol oynayan hayvanlar, son
yıllarda gündeme sıkça insanlara da bulaşan hastalıklarla gündeme gelmeye
başladı. Hayvanlar hastalıklar nedeniyle telef olurken, onlardan bulaşan
hastalıklar nedeniyle de insanlar risk altında bulunuyor.
İnsanoğlu son yüzyılda ilk olarak maymundan geçtiği bildirilen AIDS virüsü ile
mücadeleye başladı. Bunun ardından, kan, ter ve salya gibi vücut sıvılarıyla
bulaşan Ebola virüsü de insanları tehdit altınaaldı. Henüz kesin tedavisi
bulunmayan bu hastalıkların ardından sığırdan insana bulaşan formuyla gündeme
gelen deli dana hastalığı gündeme geldi. Bugüne kadar dünyada 99 kişinin ölümüne
neden olan delidana hastalığı nedeniyle bilim adamları çözüm arayışlarına girdi.
İnsanları tehdit eden bir diğer hastalık ise SARS oldu. Korona virüsünün
mutasyona uğrayarak hayvanlardan insanlara sıçrayarak yol açtığı düşünülen
SARSın ardından, son günlerde özellikle ülkemizde insan sağlığını tehdit eden
kuş gribi, insanlara dostlarından geçen hastalıklar arasında ön sırada yer
almaya başladı.
Keneler vasıtasıyla insana geçen Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalığı da ölüm
riski taşıyan bir diğer hastalık... Bu hastalık nedeniyle Tokatta 2002 yılında
takip edilen 60 şüpheli vakadan 3ü, 2003 yılında 80 şüpheli vakadan 4ü, 2004
yılında 190 şüpheli vakadan 5i hayatını kaybetti. Hastalık geçen yıl da 7
kişinin ölümüne neden oldu.
VETERİNER HEKİMLERİ ODA BAŞKANI
Antalya Veteriner Hekimleri Oda Başkanı Muammer Saygılı, Dünya Sağlık Örgütü
verilerine göre hayvanlardan insanlara bulaşan yaklaşık 250 hastalık
bulunduğunu, bunların 50sinin Türkiyede de görüldüğünü söyledi.
HAYVANLARDAN BULAŞAN HASTALIKLAR
Türkiyede de rastlanan ve hayvanlardan
insanlara bulaşan bazı hastalıklar ile etkileri şunlar:
Anthrax (Şarbon) Bacillus anthracis: Sıcak kanlı hayvanların bulaştırdığı
hastalığı insanlar derilerinden, solunum yolu veya yiyecekler vasıtasıyla
alabiliyor. Hastalık insanda akciğerlerde ödem,deride püstül, iç organlarda
kanama, aşırı bitkinliğe neden oluyor.
Brucellosis (Yavru atma): Hasta olan sığır, koyun, keçi gibi hayvanların sütleri,
diğer atık ve salgılarına doğrudan temas yoluyla bulaşan hastalık, insanda
dalgalı ateş, terleme, halsizlik ve kas ağrıları ile seyreder. Hastalık,
erkeklerde kısırlık, kadınlarda düşüğe neden olabilir.
Clostridial
Disiase (Tetanoz): Memeliler, kuş ve balıktan insana bulaşan hastalığın insanlar
için en büyük tehlikesi yara enfeksiyonu. Bakteri, gıdalar üzerinde ürediği
zaman gıda zehirlenmesine yol açıyor.
Leptospirosis (Sarılık, Yavru Atma): Evcil ve vahşi hayvanlardan enfekte olmuş
hayvanların idrarı, kontamine olmuş toprak ya da suyla geçen bulaşıcı hastalık,
insanlarda deri ve mukozalarda yaygın ülser ve ateşle seyrediyor.
Listeriosis: İnsanda deri ve mukozalarda yaygın ülser ve ateşle seyreden
bulaşıcı hastalık.
Lyme Disease: Geyik, köpek ve fareden kene ısırığı ile geçiyor.
Psittacosis (Papağan Hastalığı): Muhabbet kuşu, güvercin, papağan,hindi, ördek
ve kazların dışkısından yayılan tozların solunmasıyla insana bulaşan hastalık
deri ve mukozalarda yaygın ülser ve ateşle seyrediyor. Hastalık bulaşıcı.
Salmonellosis: Kanatlı, domuz, sığır, at, köpek, kedi, vahşi hayvanlar ve
kuşların dışkısıyla kontamine olmuş pişmemiş gıdaların sindirimi ile bulaşan
hastalık insanda deri ve mukozalarda yaygın ülser ve ateşle seyrediyor ve
bulaşıcı.
Tetanoz (Kazıklı Humma): Ot yiyenlerin dışkısıyla kontamine olmuş topraktan,
etkenin yaraya bulaşmasıyla insana geçen hastalık insanda deri ve mukozalarda
yaygın ülser ve ateşle seyrediyor. Hastalık bulaşıcı.
Tuberkuloz (Verem): İnsanda deri ve mukozalarda yaygın ülser ve ateşle seyreden
bulaşıcı hastalık sığır ve maymunlardan sindirim ve solunum yoluyla geçiyor.
Infectious hepatitis A-virus: Maymunlardan direkt temas yoluyla insana geçen
hastalık, karaciğer ve dalakta büyüme, kaslarda ağrı, bitkinlik, ateş ve
sarılığa yol açıyor.
İnfluenza (Grip): Domuz, fare, köpek ve kuşlardan direkt temasla insana geçen
hastalık, halsizlik, ateş, öksürük, nezle ve başağrısına neden olur. Salgın
şeklinde seyredebilir.
Rabies (Kuduz): Beyinde öldürücü tahribat yapan akut hastalık etçiller ve
yarasalardan hasta hayvanın ısırmasıyla ve solunum yoluylabulaşıyor.
Toxoplasmosis: Kedilerin dışkılarında bulunan parazit yumurtalarından bulaşan
hastalık kadınlarda erken doğuma neden olabiliyor.