Mammografi, radyolojide yaygın olarak kullanılan çok değerli bir görüntüleme metodudur. Mammografi de aslında X ışını kullanan bir çeşit röntgendir. Normal röntgene kıyasla biraz daha farklı enerjiye sahip, filtre edilmiş X ışınları ve küçük odak boyutu -röntgen tüpünden ışın çıkan ayarlanabilir açıklığa odak denir, mammografide 0.1-0.3 mm gibi küçük odak çapları kullanılır- sayesinde oldukça detaylı, çözünürlüğü yüksek görüntüler elde edilir.
Nasıl
uygulanıyor?
Meme dokusu plastik bir baskı aletiyle film kasetinin bulunduğu bölüm arasına
sıkıştırılıp sabitleştirilir ve ardından Mammografi tetkiki gerçekleştirilir.
Günümüzde meme kanserinin çok
yaygın olması nedeniyle, Mammografi büyük bir önem taşır. Meme kanserinin
tedavisi ancak erken tanı ve tedaviyle mümkündür ve bu kanserin erken teşhisinde
en etkin yöntem mammografidir.
Neden çok önemli?
Meme kanserinin en erken bulgusu olan küçük kireçlenme odaklarını gösterebilen
tek görüntüleme metodu mammografidir. Meme kanserinin büyüyüp ele gelecek
şekilde kitle ya da meme cildinde değişiklik oluştutmasıyla, elle veya gözle
hasta tarafından farkedilmesi, kanserin oluşmasından yıllar sonraya denk gelir.
Yani, bu aşamaya gelmiş bir meme kanserinın vücuda yayılması için, yeterince
uzun bir süre geçmiş demektir. Bu nedenle kanserin başlangıç aşamasında
yakalanması büyük önem taşır.
Gelişmiş ülkelerde 40 yaşını aşmış bayanlarda rutin olarak mammografiyle meme
kanseri taraması yapılır. Ülkemizde eskiye kıyasla kontrol amaçlı mammografi
çektiren bayanların sayısında artış vardır. Ancak toplum genelinde bu oran yine
de çok düşüktür.
Ne sıklıkta uygulanmalı?
Hiçbir şikayeti olmasada kadınlar 35-40 yaşlarında temel oluşturacak bir
mammografi çektirmeli. 40 yaşından sonra 2 yılda bir, 50 yaşından sonra ise her
yıl düzenli olarak mammografi kontrolleri yaptırmalıdır. Kontrol amaçlı
mammografi çektiren kadınlar önceki mammografi filimlerini de yanlarında
bulundurmalı. Bu şekilde eski filmlerle yenileri kıyaslanarak, olası
değişiklikler farkedilebilir. 35 yaşın altındaki kadınlarda, meme dokusundaki
süt bezlerinin yoğunluğu nedeniyle, mammografi yeterince bilgi vermez. Bu yaş
grubunda meme kanseri sıklığı da oldukça azdır. Bu nedenle özel bir şikayet
yoksa, genç kadınlarda mammografi, hem radyasyon verilmesi, hem de tanısal
değerinin düşük olması nedeniyle, rutin olarak uygulanmaz. Genç bayanlarda meme
sorunlarının aydınlatılmasında ultrasonografi genellikle yeterli olur.
