Deri neden sararır?Normalde ömrünü dolduran alyuvarların yıkımı ile oluşan bilirubin, karaciğerde işlendikten sonra safra yoluyla bağırsağa atılarak vücuttan uzaklaştırılır.
Aşırı alyuvar yıkımı,
karaciğer bozuklukları ve safra yollarının tıkanması vücutta bilirubin
birikimine neden olur. Başta kan uyuşmazlıkları olmak üzere bazı hemolitik
hastalıklar, enzimatik ve metabolik bozukluklar, doğumsal enfeksiyonlar,
karaciğer iltihapları, safra yolları ve bağırsak tıkanıklıkları gerek üretim
artışı gerekse atılım azalmasıyla bilirubin birikmesine neden olurlar. Vücutta
biriken bilirubinin maddesinin vücut dokularıyla beraber derimizi de boyaması
sonucu ciltte sararma meydana gelir.
Fizyolojik Sarılık
Doğum sonrası dönemde sarılık oluşumuna fizyolojik eğilim mevcuttur. (Bu arada
bu tür sarılığın bulaşıcı olmadığını ve karaciğerin mikrobik iltihabına bağlı
olan sarılıktan ayırt edilmesi gerektiğini de ifade etmemiz gerekir). Bu
nedenlerle zamanında doğanlarda yüzde 60 prematürelerde yüzde 80 oranında, belli
seviyeleri aşmayan, bebeğe herhangi bir zararı olmayan halk arasında kundak
sarılığı diye tabir edilen fizyolojik sarılık görülmektedir. Fizyolojik sarılık
genellikle bebeğin göz ve yüzüyle sınırlıdır. Gövdeye yayılan sarılık fizyolojik
sınırların aşıldığına, uyluk ve bacaklara yayılma ise sarılığın ilerlediğine
işaret eder.
Tedavisi ihmal edilmemeli
Yenidoğan sarılığının takip ve tedavisi oldukça kolaydır. Topuktan alınan bir
damla kanla sarılığı ölçmek mümkün olmakta, erken teşhis ile kısa süreli
fototerapi uygulamak tedavi için yeterli olmaktadır. Tedavi geciktiğinde
sarılığın aşırı yükselmesi nedeniyle beyin hasarı olabilmekte, sarılık kan
değişimi ile düşürülse bile beyin tahribatı kalıcı olmaktadır. Maalesef bu
bebeklerin, hafif zeka geriliğinden ağır beyin felcine kadar değişik derecede
özürlülüğe aday olarak hayata başlamaları söz konusudur. Engellerle dolu hayat
maratonunu ek ağırlıklarla koşmak, çocuk ve aile için çok zor olmaktadır.
*TSTV KONYA HASTANESİ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
