Her 100 kadından 2-3'ünde rastlanan "dış gebelik"; embriyonun rahim içinde değil, tüplerde veya yumurtalıklarda ya da karın içinde yerleşmesi olarak tanımlanıyor. Bahçeci Kliniği Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Enver Kurt Dış gebeliğin oluşmasını engelleyecek bir yöntem bugüne kadar henüz bulunamamıştır. Tüp bebek girişimlerinde bile dış gebelik riski söz konusudur. diyor.
Rahim dışında yerleşen
gebeliklerin yaklaşık %95'i tüplerde yerleşiyor. Bunun dışında ise en çok rahmin
değişik bölgeleri ve yumurtalıklarda rastlanıyor. Dalak da bile rastlandığı
biliniyor. Yaklaşık on binde 1 oranında ise hem rahim içinde hem de rahim
boşluğu dışında eş zamanlı olarak dış gebelik bulunabiliyor. Dr. Enver Kurt risk
etmenlerini şöyle sıralıyor: Daha önceden geçirilmiş cinsel yolla bulaşan
enfeksiyonlar, tüplere yönelik ameliyatlar, kısırlık, herhangi bir korunma
yönteminin kullanımı (bu grupta esas problemin korunma yönteminden daha çok
değişik partnerlerle ilişkiye girmek ve bu nedenle cinsel hastalılara yakalanmak
olduğu düşünülebilir) dış gebelik açısından riski artıran faktörlerdir.
Belirtileri nelerdir?
Belirtileri; adet gecikmesi, düzensiz vajinal kanama ve karın ağrısı olarak
sıralamak mümkün. Dr. Kurt bu noktada bir uyarıda bulunuyor: Ancak çok taklitçi
bir problem olduğu için düzensiz kanaması olan, karın ağrısı olan her cinsel
olgunluk çağındaki kadında akla gelmelidir. Özellikle son dönemde kanda bakılan
hassas gebelik testlerinin de yardımıyla artık hastalara çok erken dönemde
teşhis konabilmektedir. Burada bilinmesi gereken en önemli nokta; gebelik testi
pozitif olan her kadının mutlaka bir jinekolojik muayeneden geçmesi ve
sonrasında ultrasonografi ile gebeliğin normal yerinde yerleşip yerleşmediğinin
belirlenmesidir.
Dr. Kurt, ne zaman dış gebelik tespit edilir? sorusunu şöyle yanıtlıyor:
Gebelik oluştuktan sonra kanda izlenmeye başlanan gebelik hormonu (ß hCG), gün
aşırı belirli oranlarda artarak değeri yükselir ve belirli bir düzeye geldiğinde
mutlaka gebelik kesesinin rahim içinde izlenmesi gerekir. Eğer izlenemiyorsa,
dış gebelik düşünülecek olasılıklardan birisidir. Ayrıca gebeliğin
izlenemeyeceği, erken dönemde gebelik hormonu yükselişindeki oranlar takip
edilerek de gebeliğin normal gidip gitmeyeceği konusunda doktor fikir sahibi
olabilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Dış gebeliğin oluşmasını engelleyecek bir yöntem bugüne kadar henüz mevcut
değil. Üstelik tüp bebek girişimlerinde bile dış gebelik riski söz konusu.
Modern tedavilerde, embriyolar direkt ultrasonografik gözlem altında rahim içine
bırakılmasına rağmen yine de normal gebeliklere göre artmış bir dış gebelik
olasılığı bulunuyor.
Dış gebeliğin tedavisinde cerrahi ve ilaç tedavisi olmak üzere 2 farklı seçenek
mevcuttur. Diyen Dr. Kurt şöyle devam ediyor: İlaç tedavisi seçilmiş vakalarda
tek ya da birkaç doz (1'er hafta ara ile tekrarlanan) kalçadan iğne şeklinde
uygulanır. Bu arada hastanın gebelik testi değerleri de belirli aralıklarla
izlenerek sıfıra düşene kadar beklenir. İlaç tedavisine cevap vermeyen ya da
uygun olmayan hastalarda ise cerrahi tedavi uygulanır. Cerrahi tedavi
laparoskopi (kansız ameliyat) denen göbek ve karnın alt kısmındaki 2-3 adet 0.5
cm'lik kesikten batın içine gönderilen kamera ve ameliyat aletleri ile yapılır.
Hasta bu yöntemle ameliyat olduğunda aynı gün taburcu edilip ertesi gün işine
dönebilir. Cerrahi tedavide eğer dış gebelik patlamamış ve tüp de iyi durumda
ise tüp kesilip gebelik materyali vücut dışına alınır. Ancak tüp patlamış ve
kanıyorsa ya da tüpler kullanılamayacak kadar kötü bir şekilde tıkalıysa, daha
sonrasında dış gebeliğin tekrarlamaması ve hastanın sağlığı açısından bilgisi
dahilinde olarak tüpler alınabilir. Eğer hem iç hem de dış gebelik varsa dış
gebelik cerrahi olarak sonlandırılıp, normal gebeliğin devamına izin verilir.
