Leylek numarası artık tutmuyor
(4-Nisan) Çocuk büyütmek zor iş. Hele de cinsellikle ilgili sorular
sormaya başladıklarında... Çoğu anne-baba böyle durumlarda hazırlıksız
yakalanırlar, ne yapacaklarını bilemezler. Peki nasıl cevap vermeli? İşte
bir uzmanın görüşleri...
Anne babalar küçük çocukların cinsellikle ilgili soruları karşısında çoğu
zaman ne cevap verecekleri bilemezler. Cinsellikle ilgili sorular
genellikle beklenen yaştan önce ve istenmeyen ortamlarda gelir. Uzmanlara
göre cinselliğin biyolojik temelleri hakkında çocuk küçükken konuşmaya
başlamak, ileride cinsel konular hakkında anne ve babanın bu konuyu
çocukla rahatça konuşup paylaşmasını sağlıyor. Memorial Hastanesi Çocuk
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlarından Uzm.Dr. Ayten Erdoğan ailelerin
çocuklar soru sormaya başladıklarında, yaşları küçük diye onları
duymazlıktan gelmemelerini, kısa ve net yanıtlar vermelerini öneriyor.
Çocuğunuzu bilgilendirmemeniz tehlikeli sonuçlar doğurabilir
3 yaşından önce çocuk cinselliği ya da bebeğin nasıl oluştuğunu merak
etmiyorsa, ailelerin bu konulardan bahsetmesine gerek olmadığını belirten
Uzm.Dr. Erdoğan şöyle devam etti: "Ancak çocuğunuz bazı sorular sormaya
başladıysa, bunları duymazlıktan gelmeyip, soruları yanıtlamalısınız.
Çocuğunuz 4-5 yaşında olduğu halde bu konuyu merak etmiyor ya da konuyla
ilgili sorular sormuyorsa, onu siz yönlendirin. İlkokul dönemindeki bir
çocuğun, cinsel organları, kız erkek farklılığını çoktan öğrenmiş olması
gereklidir, bebeğin göbekten çıktığı, leyleklerin getirdiği şeklinde
düşünmesi yaşına uygun değildir. Çocuğu bu konularda bilgilendirmezseniz,
arkadaşlarından yanlış ve tehlikeli bilgiler edinebilir, fantezilerinde
yanlış şeyler oluşabilir ve cinselliğin utanılacak bir konu olduğunu
düşünebilir."
Cinsel organları anlatırken nasıl bir dil kullanmalısınız
Anne ve babaların genellikle erkek cinsel organı için pipi, kadın cinsel
organı için ise kuku gibi sözcükleri tercih ettiklerini belirten Erdoğan
şunları söyledi: "Ancak doğru olan çocuğunuza bu organların gerçek
isimlerini de açıklamak . Diğer isimlerin kullanılması durumunda vücut
organları hakkında bilgilenme ve anlamada yanılmalar olabilir. Çocuklar
arkadaşlarından değişik isimler duyup size sorabilirler, bu yüzden bu
isimleri söylerken kullanmadığınızı, uygun olmadığını, yakışıksız olduğunu
da belirtmelisiniz."
Çocuğunuz toplum içinde uygunsuz cinsel sorular sorarsa...
Market gibi bir yerde çocuğunuz "anne senin pipin nerede" gibi uygunsuz
bir soru sorarsa bunun sadece çocukların aklına gelen bir şeyi hemen ifade
etme özelliklerinden kaynaklandığını unutmayın. Bu durumda kızgınlık ya da
utanç tepkisi vermeyin, önemli olan bilgisini doğrulamak ve durumları
anlamaları için gerekli yetenekleri kazandırmaktır. Çocuğa bu tür
konuşmalar için hangi ortamların uygun olduğunu anlatın. Çocuğa "biz
nerede vücudumuz hakkında konuşuruz", "biz ne zaman vücudumuz hakkında
konuşuruz", "kimlerle bu konu hakkında konuşabiliriz" gibi sorular sorup "evde
veya doktorların ofisinde", "anne-baba ve doktorlarla" gibi cevaplamasını
öğretebilirsiniz.
Bebekler nereden gelir sorusunu nasıl cevaplayabilirsiniz?
Uzmanlar, buna benzer sorular geldiğinde çocuğun bu konuyu neden merak
ettiğini anlamak için, gerekirse bazı sorular sorarak, onları dikkatle
dinlemeyi öneriyor. "Biz genellikle çocukların bu sorularla cinsellikle
ilgili mekanik ve grafik detayları bilmek istediğini düşünürüz, ancak
belki sadece hangi hastanede doğduğu gibi çok basit bir şeyi merak ediyor
olabilirler. Bazen, bebekler annelerinden doğar gibi bir cevap merakını
gidermeye yeterli olabilir" diyen Erdoğan şöyle devam etti: "Çocuğun
sorularına göre cevaplarınızı yönlendirebilirsiniz. Örneğin 4 yaşında bir
çocuğa gereğinden fazla bilgi vermek şaşırmasına neden olabilir. Örneğin 4
yaşındaki çocuğa hamilelerin kişilerin çocukları karnında taşıdığı
söylendiği zaman, bazı çocuklar hamile kişinin çocuğu yemiş gibi
düşüncelere kapılıp şaşırabilir."
Konudan bahsetmek için nasıl bir ortam ve zaman seçmelisiniz?
Öncelikle kendinizi bu konu hakkında konuşmak için kendinizi hazır
hissetmelisiniz. Ayrıca çocuğunuz da bu konuyla ilgili olmalı, cinsellik
hakkında konuştuğunuzda çocuğunuz ilgili görünmezse, bir süre daha
beklemelisiniz.