Azospermiye yeni tedavi yaklaşımı
(4-Nisan) Ürolojinin saygın dergilerinden Urology Times’ın ocak sayısında
Dr. Emre Bakırcı’nın, menide sperm bulunmayan erkeklerin çocuk sahibi
olmasıyla ilgili bir araştırması yayınlandı.
Daha önce yine ABD’de bir kongrede bildiri olarak sunulan araştırma, sperm
üreten testislerin çok küçük olması halinde bile üreme hücresi
üretebildiği ve bunlardan bebek elde edilebildiğini de ortaya koydu.
Mikroenjeksiyon erkek kısırlığını tamamen ortadan
kaldırmaya yetti mi?
Mikroenjeksiyon (yumurtanın içine sperm enjekte edilerek embriyo elde
edilmesi) erkek infertilitesinin tedavisinde yeni bir çığır açmıştı. Bu
yöntem, geçmiş yıllarda tedavisi mümkün olmayan ileri derecedeki sperm
sayısal ve yapısal bozuklukları olan erkeklere çocuk sahibi olma şansı
verdi.
Menisinde hiç spermi bulunmayan erkeklere nasıl
yardım etti?
Erkek infertilitesinin en ağır formu, menide sperm bulunmaması yani
azoospermi. Testis dokusundan sperm elde etme tekniklerindeki
ilerlemelerle, bu gruptaki erkeklerde çok işe yaradı. Dokudan sperm elde
edilerek ve sonrasında mikroenjeksiyon yöntemi kullanılarak yumurta
hücresinin döllenmesi sağlandı.
Menisinde hiç spermi bulunmayan erkeklerden
nasıl sperm elde ediyorsunuz?
Azoospermik erkeklerin verdikleri meni örneklerinin çok dikkatli bir
şekilde incelenmesi gerekiyor. Birçok kez sperm örneği incelenmiş ve hiç
sperme rastlanmamış erkeklerin yaklaşık yüzde 15’inde santrifüj sonrası
yıkama tekniği ile çok az sayılarda da olsa sperme rastlıyoruz. Bu nedenle
bize başvuran ve daha önce hiç spermi olmadığı söylenen erkeklerden en az
iki faklı zamanda meni örneği alarak inceliyoruz. Bu incelemelerde çok az
sayıda da olsa bulunan spermleri dondurup saklıyoruz. Tüm çabalarımıza
rağmen işlem günü verilen örnekte yeterli sayıda hareketli veya
dondurduğumuz az sayıdaki spermlerin kalitesinde bozuklukluk
saptadığımızda sıkıntıya düşüyoruz. Yumurta hücrelerini döllemek için
testis dokusundan sperm elde etme işlemini kullanmak zorunda kalabiliyoruz.
Araştırmanız neyi gösterdi?
Yaptığımız çalışmada bu çok az sayıda spermi bulunan ancak işlem günü
dölleme işlemi için uygun kalitede sperme rastlanılmayan 33 erkekte
mikroskobik cerrahi yöntemle sperm araştırması yaptık. Bu grup erkekte, bu
yöntemle yapılan literatürdeki ilk çalışma. Yaptığımız ameliyat tekniğiyle
erkeklerin yüzde 85’ininin testis dokusundan yumurta hücrelerini
dölleyecek spermler elde ettik. Azoospermik erkeklerde dokudan sperm elde
etme yöntemiyle birçok çalışma bildirilmesine karşın ilk kez
kriptozoospermik (çok az sayıda spermi olan erkeklerde) erkeklerdeki
sonuçları göstermek açısından bu çalışma önem taşıyor. 207 azoospermik
erkekte yüzde 50 oranındaki sperm elde etme oranı ile karşılaştırıldığında
bu grupta dokudan sperm elde etme oranı anlamlı olarak yüksek bulundu.
Mikroenjeksiyon yöntemi ile bu kriptozoospermik erkeklerin eşlerinde yüzde
43 oranında gebelik elde edildi. Azoospermik olgularda ise yüzde 35
oranında gebelik görüldü.
Hormonal veriler ve testis büyüklüğü önemli
mi?
Azoospermik erkeklerin sperm bulma açısından klinik değerlerine
bakıldığında hormonal değerler ve testis büyüklükleri açısından anlamlı
bir fark bulunmadı. Yani geçmişte FSH hormonu çok yüksek ve çok küçük
testislerde sperm bulma olasılığı düşük olduğu kanısının doğru olmadığı da
gösterildi. Özetle, testis büyüklükleri sperm bulma açısından kesin bir
gösterge değil. Yaptığımız çalışmada testis boyutları 1-2 ml olan 39
hastada yüzde 58 oranında sperm bulma başarısına ulaştık.
Hazırlayan: Mesude ERŞAN hürriyet