Yanıklar
Yanık, organizmanın bölgesel olarak ateş, buhar, sıcak cisimler ile karşılaşması sonucu gelişen doku harabiyetidir. Zararın derecesini bildiren sınıflandırmada yanığın derinliği, vücudun ne kadarının etkilendiği ve bölgenin yeri göz önünde bulundurulur.
Deri bir kaç
fonksiyonu bir arada bulundurur;
Enfeksiyona karşı engel oluşturur
Altında bulundurduğu organ ve dokuları korur
Vücut ısısının korunmasını sağlar
Sıcak, soğuk, ağrı ve dokunma duyularını taşır
Vücut çıkartılarının uzaklaştırılması için bir yol oluşturur.
Organizmanın bölgesel olarak ateş, buhar, sıcak cisimler ile karşılaşması sonucu
gelişen doku harabiyetidir. Zararın derecesini bildiren sınıflandırmada yanığın
derinliği, vücudun ne kadarının etkilendiği ve yanık bölgenin yeri göz önünde
bulundurulur. Buna göre
1. derece yanık ( yüzeyel yanık ); Cilt kuru, kızarık ve hafif şiş görülür.
Ağrılıdır ve çok hassastır. Orta dereceli güneş yanıkları buna örnektir.
2. derece yanık (kısmi kat yanık ); Cilt kızarık ve nemli görünür. Bül denen içi
sıvı dolu kesecikler oluşmuştur. Çok ağrılıdır. Ateşle direkt temas, sıcak sıvı
veya cisim yanıkları, kimyasal madde veya güneş yanıkları ikinci derece yanığa
yol açabilir.
3. derece yanık (tam kat yanık); cildin tüm tabakalarını etkileyip cilt altı
dokudan kas, kemik ve organlara dek inmiş yanıklardır. Cilt kuru, serttir,
elastikiyetini kaybetmiştir, mumsu görünümde olabilir. Koyu kahverenginden
siyaha dek renk alabilir, ağrısızdır. En çok patlama ile oluşmuş yangınlarda ve
alevlerle sınırlanmış ortamda kalan kişilerde veya elektrik çarpmaları ile
oluşur.
İLK YARDIM
Hastayı yanık kaynağından uzaklaştırıp yanmayı durdurmak.
İlk yardım için uygulamaları başlatmak; öncelikle hastanın yaşamsal
belirtilerini hızla değerlendirip öncelik belirlemek
Yanık bölge ile ilgilenmenin yeterli olduğu kararı verildikten sonra birinci
derece yanıklarda soğuk su ile soğutmak. Bu işlem akan soğuk su ile veya su dolu
bir kapta 5-10 dakika tutmak ile yapılır. Ağızdan ağrı kesici ilaçlar
alınabilir. Ağrı kesici kremler kimi kişilerde alerjik reaksiyona yol
açabileceğinden dikkatli kullanılmalıdır. Bu tip yüzeysel yanıklar 48 saat
içinde kendiliğinden iyileşir; bu sürenin sonunda kırmızılık ve ağrı devam
ediyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
İkinci derece yanıklarda yanık bölgeyi soğuk suyla ıslatmak ve ya soğuk suyla
dolu kapta bekletmek uygundur. Kol ve bacaklarda yanık varsa kalp seviyesinden
yukarıda tutmak gerekir. Varsa takı, giysi ve diğer aksesuarları çıkartmak
gerekir. Cilde bulaşmış yağ,gaz gibi yabancı maddeler sabunlu su ile dikkatlice
temizlenebilir. Yanık alanı temiz bir örtüyle kapatmalıdır.
Üçüncü derece yanıklarda hastayı alandan uzaklaştırıp kısaca soğutmasını
yaptıktan sonra mümkün olan en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna ulaştırmak
gerekir.
NE YAPMAMALI?
Yaraları soğutmak için buz kullanılmaz; duyu azalmasına yol açıp donuk
oluşturabilir.
Yaranın üzerine yapışmış giysileri sökmemelidir, etrafı kesilip o bölge
bırakılır.
Asla diş macunu, krem, yağ, salça gibi maddeler sürülmez.
UNUTMAYINIZ!
Eller, ayaklar, yüz ve üreme organlarındaki 3.derece yanıklar
Solunum sistemi hasarı ile birlikte olan yanıklar
Vücudun %10 undan fazlasını kaplayan 3.derece yanıklar
Vücudun %20 sinden fazlasını kaplayan 2.derece yanıklar
Çocuk ve yaşlılardaki her türlü yanık
Özellikle kol veya bacakların tamamını dairesel olarak kaplayan yanıklar
Kol veya bacakta kırık şüphesi ile birlikte olan yanıklardır. Mutlak hastanın
yaşamsal bulguları dikkatle gözlenip gerekirse desteklenerek en kısa zamanda bir
sağlık kuruluşunda tedavileri başlatılmalıdır.
