ANAFLAKSİ TEDAVİSİ

Uzman klinikler
Anafilaksi ya da ağır anafilaktik reaksiyon geçiren herkes tedavi için başvurduğu hastane ya da doktor tarafından, alerji tanı ve tedavisinde uzman olan bir alerji uzmanına sevk edilmelidir. Astımı ya da başka bir alerjisi olanlar anafilaktik reaksiyon gelişme riski özellikle yüksek olan kişilerdir. Astımı kontrol altına alınmamış olanlar özellikle anafilaktik reaksiyon açısından çok büyük bir risk taşır.


Tetikleyiciden kaçınma
Anafilaksiye neyin yol açtığı biliniyorsa, kaçınmak için elden gelen her şey yapılmalıdır. Tetikleyici bir yiyecekse bir diyetisyenden yardım almanız, gelecekte bu yiyecekten kaçınabilmeniz için çok yarar sağlayabilir. Doktorunuz ya da alerji uzmanınız sizi bir diyetisyene sevk edebilir. Sorun yaratan gıda maddesinin çok az bir miktarı bile reaksiyonu başlatabilir; ağır vakalarda alerjenin deriye teması ya da küçük alerjen parçacıklarını taşıyan havanın solunması bile reaksiyona yol açmada yeterli olabilir.

Yerfıstığı: Bu konu daha önce "Yerfıstığı alerjisi" başlığı altında
geniş olarak tartışıldı.
 

Yumurta: Yumurta çok sayıda işlenmiş gıdada bulunur. İçindekiler listesi özenle okunmalıdır; farklı birçok isim altında geçmiş olabilir: albümin, yumurta beyazı, kurutulmuş yumurta gibi. Fırında pişen gıdalar üzerine genellikle parlak görünsün diye yumurta sürülmektedir.
 

Sütler;Süt, içimlik şekli yanında birçok gıda maddesinde de bulunur. Sütü tanımlayan kelimeler kesilmiş süt suyu (whey), kazein,kazeinatlar, laktoz, süt tozu ve süt kalıntılandır. Tereyağı, peynir, krema, yoğurt, krem şanti, taze peynir, konsantre süt, suyu alınmış süt, dondurma, margarin ve benzerleri, sütlü çikolata ve genel olarak bu listedekilerden herhangi birini içeren tüm gıdalardan kaçınılmalıdır.
 

Böcek sokmaları: Böcek sokması
riskini azaltmak için yapabileceğiniz
bir çok şey vardır.


ALERJİK REAKSİYONLARIN TEDAVİSİ

Antihistaminikler
Bu ilaçlan alerjik reaksiyonunuz olduğunu fark eder etmez almalısınız. Sık kullanılan preparatlar arasında klorfeniramin, setirizin ve loratadin içerenleri vardır. Bu ilaçlar, mast hücrelerinin salıverdiği ve alerji semptomlannın çoğuna neden olan histaminin etkisini engeller; tam bir anafilaktik reaksiyon gelişmesini önleyebilir.


Adrenalin
Anafilaktik reaksiyon riski altındaysanız, her zaman yanınızda enjekte etmek için adrenalin bulundurmanız gerekir. Adrenalin enjekte edildiğinde kılcal damarları daraltarak, kan hacmini artırarak, kalbi uyararak ve kan basıncını yükselterek anafilaktik reaksiyon sırasında ortama salınan kimyasal maddelerin etkisini hızla ortadan kaldırır. Uygulama için daima iki ampul adrenalin ve enjektör bulundurmalısınız: tıbbi yardım alıncaya dek ilk enjeksiyonun etkisi geçmeye başlayabilir ve ikinci bir enjeksiyona gerek duyabilirsiniz. Birçok durumda iki ampul size acil tıbbi müdahaleye erişebilmeniz için gereken zamanı sağlayacaktır, ama üçüncü bir doz bulundurmanın da sakıncası yoktur.


Nasıl enjeksiyon yapıldığını bilmeniz ve yakınlarınıza ve arkadaşla nnıza da öğretmeniz gerekir. Hasta olan bir çocuksa, çocuğun bakımından sorumlu olan herkes (okul öğretmeni dahil) nasıl ve ne zaman adrenalin uygulanması gerektiğini bilmelidir. Adrenalin ve antihistaminikler bir arada sorunsuz kullanılabilir.

Yurt dışında adrenalin enjeksiyonu için kullanılan doz ayarlı kalem enjektörler vardır. Bunların kullanımı çok kolaydır. Ancak bunlar Türkiye'de bulunmaz. Nereye giderseniz
gidin yanınızda iki enjeksiyon takımı bulundurun. Bunu yapmanın en iyi yolu ilaçlannızı "giymeyi" alişkanlık haline getirmeniz, gün içinde yanınızdan ayırabileceğiniz bir çantaya değil, cebinize koymanız ya da boyun veya belde taşınan bir çantada bulundurmanızdır.


Şiddetli bir alerjik reaksiyon gelişmekte olduğunu düşünüyorsanız adrenalin enjeksiyonunuzu erkenden yapın. Emin oluncaya dek beklemeyin; hatalı çıksanız ve reaksiyon gelişmese bile adrenalin dozunun bir zararı yoktur. Buna karşılık, kullanmanız gereken zamanda adrenalin kullanmamanız sizi belki de ölümcül olabilecek çok ağır bir alerjik reaksiyonun gelişmesi riskiyle karşı karşıya bırakır.

 

ADRENALİN KULLANIMI

0.25-0.50 mg adrenalin içeren ampuldeki solüsyonu (ya da l:1000'lik adrenalinden 0.3-0.5 mL) küçük bir enjektöre çekin.

Enjeksiyonu deri altına (subkütan) ya da kas içine (tercihan uyluğun ön iç kısmında orta noktaya) uygulayın.

Enjektörü çıkarın ve enjeksiyon yerini hafifçe ovalayın.

Adrenalin kullandıktan sonra derhal tıbbi yardım için başvurun.

Alerjik semptomlarınız düzelmezse, 10-5 dakika sonra ikinci bir adrenalin enjeksiyonu yapın.

Daima yanınızda adrenalin bulundurun.

İpuçları ve önlemler
Adrenalini üstünde yazan son kullanma tarihine dek oda sıcaklığında saklayın. Bu tarihten sonra değiştirilmesi gerekir. Buzdolabına koymayın, ilaç aşırı sıcağa da maruz bırakılmamalıdır (örneğin, yazın otomobilde torpido gözü).

 Adrenalini doğrudan güneş ışığından koruyun; ışık ve sıcaklık, adrenalinin bozularak renginin kahverengileşmesine neden olabilir. Bu ürünün kullanılma süresini kısaltır.

Ampulleri kırılmaktan korumak için sağlam sert bir plastik ya da metal kutu içinde taşıyın.

Ampulün içindeki solüsyonun berrak ve renksiz olduğundan emin olun. Solüsyon kahverengi görünüyorsa üniteyi hemen değiştirin.

Adrenalinin rengi ne olursa olsun son kullanma tarihinden önce değiştirin.

Tıbbi yardım arayın
Adrenalin kullanmanız gerekiyorsa HEMEN ambulans çağırmalısınız. Bir cep telefonuna sahip olmanız yararlı olabilir. ALERJİK REAKSlYON'u çabuk tanıyıp hemen tedaviye başlamak anafilaksi gelişmesini önleyebilirse de, reaksiyonun ilerlemeyeceğinden emin oluncaya dek en az dört saat gözlem altında tutulacağınız bir hastanenin acil servisine başvurmalısınız. Adrenalinin etkisi uzun sürmez, bu neden/e 30 dakika sonra bir başka doza ihtiyacınız olabileceğini unutmayın. Dolayısıyla yanınızda birden fazla ampul ve enjektör bulundurun.