Ev tozu akarı

Ev tozu akarı alerjisi İngiltere'de çocuklarda ve erişkinlerde en sık görülen alerjidir. Ev tozu akarları insan derisinden dökülen pullarla beslenerek yaşamını sürdüren sekiz bacaklı mikroskopik canlılardır. En çok halı, yatak, koltuk ve giysiler gibi ılık ve nemli ortamlarda büyür ve çoğalırlar. Alerjen akarın dışkı (atık) parçacıklarında bulunur.


Ev tozunda çok miktarda akar ve dışkı parçacığı bulunur. Ev tozu akarı soğuk ülkelerde, yüksek rakımlı yerlerde ve hastane ortamlarında azdır. Bu nedenle ev tozu akarı semptomları yüksek rakımlı yerlerde ve hastane ortamında düzelebilir.


Evinizdeki ev tozu akarı düzeyini azaltmaya çalışarak bir sürü zaman, enerji ve para harcamadan önce, onlara karşı alerjiniz olup olmadığını öğrenmelisiniz. Bunu deri testi ya da kan testiyle yapabilirsiniz. Gerçekten ev tozu akarı alerjiniz varsa bu alerjenle teması azaltmaya çalışmakta yarar vardır. Bunu şu şekillerde yapabilirsiniz:


■Elektrik süpürgesiyle süpürme:
Delik çapı 0.3 mikrometreden küçük etkili bir filtre takılmış güçlü bir elektrik süpürgesiyle düzenli temizlik yapın (imalatçı firmalardan uygun filtre boyutu hakkında bilgi edinebilirsiniz). Piyasada bulunan sıradan elektrik süpürgelerinin birçoğu bu özelliklere sahip olduğundan pahalı bir "tıbbi" elektrik süpürgesi almanız gerekmez.


■Yatak: İki türlü yaklaşım olasıdır. Bunlardan biri yatağınızı alerjensiz tutmak için düzenli olarak yastığınızı ve yorganınızı yüksek sıcaklıkta (ev tozu akarlarını öldürmek ve alerjenlerini yok etmek için en az 60°Cde) yıkamak ve yatağı düzenli olarak elektrik süpürgesiyle süpürmektir. Diğer yaklaşım ise yatağınızla aranıza bir engelleyici koymaktır. Yatak, yorgan ve yastığın üzerine engelleyici bir örtü örtmek bunu sağlamanın en kolay yoludur. Bu eşyalar ev tozu akarıyla dolu olsalar bile onlarla (ve artıklarıyla) aranıza etkili bir engel koymak semptomlarınızın uyarılmasını önleyecektir.


En ucuz çözüm, yatağı ve diğerlerini tamamen örtecek plastik örtülerle kaplamaktır. Örtünün fermuarının üst kısmını plastik bir bantla yapıştırmayı unutmayın. Ancak, bu plastik örtüler sıcak tuttuğu, terlettiği ve gürültülü olduğundan rahat değildir.


Daha pahalı antialerji örtüleri de vardır. Bunlar çok küçük delikli, hava alabilen bir materyalden yapılmıştır ve maliyetleri son yıllarda çok düşmüştür. Yastık, yorgan ve çarşafıyla birlikte tüm takımı satın almanız önem taşır. Aksi taktirde, göreceğiniz yarar çok az olacaktır. Bu örtüler henüz ucuz olmadığından, ev tozu akarı alerjinizi uygun testlerle doğrulatmanız önem taşır.


Latalı ya da yaylı bir metal karyolayı tercih edin. Kumaş kaplı kanepe türü bir yatakta yatmaktan kaçının, çünkü bunlar ev tozu akarı için ideal bir yuva oluşturur. Ranzanın alt yatağında veya üzeri kapalı bir yatakta yatmayın, çünkü üzerinize sürekli ev tozu akarı yağar.


■Halılar: Yatak odasında diğer bütün odalardan daha fazla zaman geçirdiğimizden, çabalarınızı buraya yoğunlaştırmanız uygun olur. İdeal olanı tüm halıların yatak odasından çıkarılması ve yerlerin parke ya da muşamba olmasıdır. Halıdan vazgeçemiyorsanız, sentetik olanı tercih etmek daha uygundur çünkü bunlar akar parçacıklarını kendine çeken statik bir elektrik yükü oluşturur, böylece havadaki alerjen miktarını azaltırlar. Güçlü bir elektrik süpürgesiyle halılarınızı ve evin her yerini düzenli aralıklarla süpürün.


■Perdeler ve döşemeli mobilyalar: Kumaş kaplı bütün eşyaları odanızdan çıkarın. İdeal olanı yatak odası perdelerinin astarsız ve ince, yıkanabilir bir malzemeden yapılmış olmasıdır. Jaluzi iyi bir alternatiftir. Kumaş kaplı büyük eşyalar ısı uygulanarak işlemden geçirilebilir. Bunun için eşyalar plastik bir örtüye sarılır ve örtünün içindeki hava 100°C'a kadar ısıtılır. Bu işlem ev tozu akarını öldürür ve dışkı parçacıklarındaki alerjenleri de yok eder.

■Tüylü oyuncaklar: Yatak odasındaki tüylü oyuncakların sayısı olabildiğince azaltılmalıdır. Kalacak olanlar en az 60°C'ta düzenli olarak yıkanmalıdır. Bu oyuncakları dondurucuya koymak canlı ev tozu akarlarını öldürse de, içinde bulunan ev tozu akarı alerjenlerini yok etmede etkisiz olduğundan sıcak suyla yıkama tercih edilmelidir. Tüylü oyuncaklar yatak odasında tutulacaksa, bunlar kapağı sıkıca kapanan plastik bir kutuya konulmalıdır.


■Nem ve havalandırma: Evin havalandırma düzeyini artırmak nemin, dolayısıyla ev tozu akarı sayısının azalmasını sağlar. Bunu yapmanın en kolay yolu pencereleri açmaktır. İyonlaştırıcılar ve nem gidericiler oldukça pahalıdır ve testlerle anlamlı bir farklılık yarattıkları gösterilmemiştir.


■ Ev tozu akarı spreyleri: Ev tozu akarlarını öldürmek için birtakım spreyler vardır. Ancak, uygulamada bunlar nadiren etkilidir çünkü halı dışındaki döşemelere yalnızca birkaç milimetre nüfuz edebilirler. Dahası, spreyden yayılan maddeler göz, deri ve akciğerleri tahriş edebilir.